Aşağıdaki süreler işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır:
a)Madenlerde, taşocaklarında yahut her ne şekilde olursa olsun yeraltında veya su altında çalışılacak işlerde işçilerin kuyulara, dehlizlere veya asıl çalışma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden çıkmaları için gereken süreler.
b)İşçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler.
c)İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler.
d)İşçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işveren evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler.
e)Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler.
f)Demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi, işçilerin yerleşim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler.
İşin niteliğinden doğmayıp da işveren tarafından sırf sosyal yardım amacıyla işyerine götürülüp getirilme esnasında araçlarda geçen süre çalışma süresinden sayılmaz.
EREN HUKUK SUNARair
Kıdem ve İhbar Tazminatınız ile tüm işçilik alacaklarınızı kolaylıkla hesaplayın!
Çalışma tarihlerinizi ve ücret ile çalışma detaylarınızı girin; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile diğer tüm tazminat ve alacaklarınızı saniyeler içinde kolayca hesaplayın.
Fiilen Çalışılmadığı Halde Çalışma Süresinden Sayılan Haller
Çalışma süresi hesabı, yalnızca işin fiilen görüldüğü saatlerle sınırlı değildir. Nöbette iş bekleyen teknisyen, işverenin talimatıyla şantiyeler arasında yolculuk eden usta veya çocuğunu emzirmek için işinden ayrılan kadın işçi, o anda fiilen çalışmıyor olabilir; ancak kanun bu süreleri çalışılmış gibi kabul etmektedir. 66. madde, günlük çalışma süresine dahil edilen bu halleri saymaktadır. Söz konusu sürelerin hesaba katılması, haftalık bazda birkaç saatlik farklar yaratmakta ve uzun dönemde önemli tutarlara ulaşabilmektedir.
Bu Rehberde Öğrenecekleriniz
Çalışma süresinden sayılan haller
Bekleme sürelerinin (nöbet dahil) nasıl değerlendirildiği
Süt izninin kullandırılmamasının parasal sonucu
Servis ve yol sürelerine yönelik ayrımın esası
Çalışma Süresinden Sayılan Haller
Yer altına iniş-çıkış ve taşınma süreleri: Madenlerde, taş ocaklarında veya her ne şekilde olursa olsun yer altında ya da su altında yürütülen işlerde, işçinin kuyulara ve asıl çalışma yerine inmesi/girmesi ile buradan çıkması için gereken süreler.
İşverence başka bir yere gönderilme: İşçinin, işveren tarafından işyeri dışında başka bir yere çalışmak üzere gönderilmesi, evrak almaya/teslim etmeye gönderilmesi halinde yolda geçen süreler, bir şantiyeden diğerine geçiş, gün içinde müşteri ziyaretleri için yapılan yolculuklar ve teknik servis personelinin adresler arasındaki hareketlerinde yolda geçen süreler çalışma süresinden sayılır ve haftalık çalışma süresinin aşılması halinde fazla mesai ücreti ödenmesi gerekir.
Çalıştırılmaksızın bekletilme: İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır halde bulunmakla birlikte çalıştırılmaksızın çıkacak işi bekleyerek geçirdiği süreler. Sipariş bekleyen garson, yük bekleyen şoför veya arıza bildirimi bekleyen bakım personeli fiilen o işle meşgul olmasa dahi bekleme süresi çalışma süresine dahil edilecektir.
İşverenin diğer görevlendirmeleri: İşçinin işveren tarafından asıl işini yapmaksızın başka bir yerde meşgul edilmesi; eğitim ve toplantı gibi görevlendirmeler ile işverenin özel işleri de aynı şekilde yine çalışma süresinin hesabında dikkate alınır
Süt izni: Kadın işçiye, bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için verilen günde toplam 1,5 saatlik süre de işçinin çalışma süresinden sayılır ve ücretten kesinti yapılamaz.
Toplu ve düzenli taşıma: Demiryolu, karayolu ve köprü yapımı gibi işlerde olduğu üzere, işçilerin uzak bir mesafedeki işyerine topluca götürülüp getirilmeleri sırasında geçen sürelerde de işçi çalışmış gibi ücrete hak kazanır.
Önemli istisna — sosyal yardım amaçlı servis: İşyerine gidiş ve dönüş için işverenin sosyal yardım olarak sağladığı servis aracında geçen süre çalışma süresinden sayılmaz. Nitekim yalnızca taşıma işin niteliği gereği zorunlu ise (baraj şantiyesine ulaşım gibi) süre çalışma süresinden sayılır; işçiye kolaylık olsun diye sabah işe gidiş akşam eve dönüş şeklinde tahsis edilmiş servislerde geçen süre bu bakımdan çalışma ücreti hakkı doğurmaz.
Örnek Senaryolarla Madde 66
Gezici teknik servis personeli
Kombi servisinde çalışan Uğur, sabah 08.30'da depodan servis aracını almakta, gün boyunca adresler arasında dolaşmakta ve son adresten 19.00'da dönmektedir. İşveren, araçta geçen sürenin çalışma süresinden sayılmayacağını savunmaktadır. Bu savunma yerinde değildir: adresler arasındaki yolculuklar, işverenin işçiyi çalışmak üzere başka bir yere göndermesi niteliğindedir. Bu bakımdan günlük çalışma süresinin 08.30-19.00 aralığı üzerinden, ara dinlenme süresi de düşülerek hesaplanması gereklidir.
Kullandırılmayan süt izni
Doğum sonrasında işe dönen Büşra'ya süt izni hiç kullandırılmamış ve tam gün çalıştırılmıştır. Günlük 1,5 saatlik süt izni çalışma süresinden sayıldığından, bu sürede fiilen çalıştırılan Büşra günlük normal çalışma süresini aşmış olmaktadır; bu sürelerin fazla çalışma esaslarına göre zamlı ücretle karşılanması gerekmektedir.
?Biliyor Muydunuz?
Web sitemizdeki hesaplama aracını kullanarak kıdem tazminatınız başta olmak üzere tüm hak ve alacaklarınızı saniyeler içinde, kolayca hesaplayabilirsiniz.
Bekleme sürelerinde esas alınan ölçüt "iş görmeye hazır bulunma"dır; işçinin fiilen çalışıp çalışmadığına bakılmaz (bkz. sayfadaki 9. HD, E. 2017/24428; 24 saatlik nöbet düzeni için E. 2018/1820 — bu karar, nöbet süresinin tamamının değil, uyku ve zorunlu ihtiyaç molaları düşülen kısmının hesaba katılması yönündeki uygulamayla birlikte değerlendirilmelidir). Kullandırılmayan süt izni bir yandan çalışma süresi hesabına dahil edilmekte, diğer yandan bu sürede çalıştırmanın karşılığının zamlı ücret olarak talep edilebileceği kabul edilmektedir (9. HD, E. 2017/4543); bu talep ücret alacağı niteliğinde olduğundan 5 yıllık zamanaşımına tabidir. İşverenin yolda geçen sürenin sayılmayacağı yönündeki savunması, görevlendirme kapsamındaki yolculuklar bakımından kabul edilmemektedir (9. HD, E. 2020/7442); bu savunmanın geçerli olduğu tek alan sosyal yardım amaçlı servis taşımasıdır.
Sık Yapılan Hatalar
İşçi bakımından Görevlendirme kapsamındaki yolculukların süresinin belgelendirilmesi önem arz etmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Servisle işe gidiş ve dönüşte geçen süre çalışma süresinden sayılır mı?
İşyerine gidiş ve dönüş için sosyal yardım olarak sağlanan serviste geçen süre sayılmaz. Ancak işin niteliği gereği uzak bir çalışma alanına toplu taşınma zorunlu ise veya gün içinde görev gereği yolculuk yapılıyorsa bu süreler çalışma süresinden sayılır.
Süt iznim kullandırılmıyor, hangi talepte bulunabilirim?
Günlük 1,5 saatlik süt izni süresinde çalıştırıldıysanız bu sürelerin karşılığını zamlı ücret esasıyla talep edebilirsiniz; süre çalışma süresinden sayıldığından çalışma süresi hesabınıza da eklenir.
İş nedeniyle başka bir şehre gönderildim, yolda geçen saatler çalışma süresinden sayılır mı?
Sayılır; işverenin işçiyi çalışmak üzere başka bir yere göndermesi halinde yolda geçen süreler çalışma süresine dahildir.
Öğle molası da çalışma süresinden sayılır mı?
Sayılmaz; ara dinlenmeleri çalışma süresinin dışındadır. Ayrıntılı bilgi için m.68 sayfasına göz atabilirsiniz.
