İşyeri veya işyerinin bir bölümü hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.
Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür.
Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.
Tüzel kişiliğin birleşme veya katılma ya da türünün değişmesiyle sona erme halinde birlikte sorumluluk hükümleri uygulanmaz.
Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrinden dolayı feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır.
Yukarıdaki hükümler, iflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin veya bir bölümünün başkasına devri halinde uygulanmaz.
EREN HUKUK SUNARair
Kıdem ve İhbar Tazminatınız ile tüm işçilik alacaklarınızı kolaylıkla hesaplayın!
Çalışma tarihlerinizi ve ücret ile çalışma detaylarınızı girin; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile diğer tüm tazminat ve alacaklarınızı saniyeler içinde kolayca hesaplayın.
İşyerinin satılması, kiralanması, gerçek kişi işverenin işletmesini kurduğu şirkete geçirmesi veya bir bölümün başka bir işverene devredilmesi halinde çalışanlar bakımından ilk gündeme gelen sorular şunlardır: iş sözleşmeleri devam edecek midir, kıdem hakkım korunacak mıdır, mevcut alacaklardan kim sorumlu olacaktır? 6. madde bu sorulara işçiyi koruyan bir çözüm getirmektedir: işyeri veya bir bölümü hukuki bir işlemle devredildiğinde, iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla birlikte kendiliğinden devralan işverene geçer. Bu geçiş için işçinin onayı aranmaz, sözleşmelerin yenilenmesi gerekmez ve işçinin kıdemi sıfırlanmaz.
Bu Rehberde Öğrenecekleriniz
Devrin iş sözleşmelerine ve kıdeme etkisi
Devreden ve devralan işverenin alacaklardan sorumluluğunun paylaşımı
Devrin tek başına fesih sebebi oluşturmaması
Hangi işlemlerin işyeri devri sayıldığı, hangilerinin sayılmadığı
Devrin Kendiliğinden Doğan Sonuçları
Sözleşmeler kendiliğinden geçer: Devir tarihinde mevcut olan tüm iş sözleşmeleri, devralan işverene aynen intikal eder. İşçinin rızası aranmaz; bu yönüyle işyeri devri, işçinin yazılı onayını gerektiren bireysel iş sözleşmesi devrinden tamamen farklıdır. Ücret, pozisyon ve çalışma koşulları devir nedeniyle değiştirilemez; devralan işverenin koşullarda değişiklik yapma talebi ancak m.22'de düzenlenen esaslı değişiklik usulüne uyularak ileri sürülebilir.
Kıdem korunur: Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı tüm haklarda (kıdem tazminatı, ihbar süreleri, yıllık izin süresinin belirlenmesi), işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihi esas almakla yükümlüdür. Örneğin 2015 yılında işe başlayan bir işçinin çalıştığı işyeri 2024 yılında devredilmiş ve işçi 2026 yılında ayrılmışsa, kıdemi 11 yıl olarak hesaplanır.
Devir tek başına fesih sebebi değildir: Ne devreden ne de devralan işveren, yalnızca devir nedeniyle iş sözleşmesini feshedebilir. Devri tek başına gerekçe gösteren fesih haksız ve geçersiz olup işçiye işe iade yolunu (m.20) açabilir. Devir nedeniyle fesih yasağı, ekonomik ve teknolojik sebeplerle veya iş organizasyonunun zorunlu kıldığı gerçek işletmesel fesihleri engellemez; ancak bu nitelikteki fesihler de m.18 kapsamındaki genel denetime tabidir.
Alacaklardan Sorumluluk: İki Yıl Boyunca Birlikte Sorumluluk
Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihi itibarıyla ödenmesi gereken işçilik alacaklarından (ücret, fazla çalışma, izin ücreti vb.) devreden ve devralan işveren birlikte sorumludur. Ancak devreden işverenin bu sorumluluğu devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlıdır. Buna göre işçi, devir öncesine ait alacakları bakımından 2 yıl boyunca her iki işverene de başvurabilir; bu sürenin dolmasından sonra muhatap yalnızca devralan işverendir.
?Biliyor Muydunuz?
Web sitemizdeki hesaplama aracını kullanarak kıdem tazminatınız başta olmak üzere tüm hak ve alacaklarınızı saniyeler içinde, kolayca hesaplayabilirsiniz.
Devir sayılan haller: Satış, kira, bağış gibi hukuki işlemlerle işyerinin veya bir bölümünün el değiştirmesi; gerçek kişi işverenin işyerini kurduğu şirkete geçirmesi (şirketleşme); asıl işverenden alınan iş kapsamında alt işverenlerin değişmesi — işçiler ara vermeksizin çalışmaya devam ediyorsa, yeni alt işveren işyerini önceki alt işverenden devralmış sayılır.
Devir sayılmayan veya farklı rejime tabi haller: Şirketin hisselerinin devredilmesi (tüzel kişilik değişmediğinden işveren de değişmez) halinde devirden söz edilemez. Ayrıca iflas sonucu tasfiye yolu ile işyerinin başkasına geçmesi halinde de devralanın sorumluluğu kısıtlı olup, bu durumda devir öncesi doğmuş işçilik alacakları bakımından yukarıdaki hükümler gereği sorumluluğuna gidilemeyecektir.
Örnek Senaryo: Alt İşvereni Üç Kez Değişen İşçi
Temizlik görevlisi Havva aynı hastanede 9 yıldır çalışmakta olup bu süre içinde ihaleyi alan alt işveren firma üç kez değişmiştir. Her firma değişikliğinde yeni giriş işlemi yapılmış ve kıdemi kayıtlarda sıfırlanmıştır. Hukuki durum ise şu şekildedir: çalışmanın ara verilmeksizin sürmesi halinde her alt işveren değişikliği işyeri devri hükmündedir ve Havva'nın kıdemi 9 yıllık bir bütün olarak değerlendirilir. Son alt işveren döneminde iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde kıdem tazminatı 9 yıl üzerinden ve son ücret esas alınarak hesaplanır. Her yıl giriş-çıkış işlemi yapıldığı yönündeki savunma, fiili çalışma kesintisiz olduğu sürece sonuca etki etmez.
Özel Analiz
Derinlemesine Bakış
Sorumluluk rejiminin iki katmanı içtihatta netleştirilmiştir: devir tarihi itibarıyla muaccel olan alacaklarda müteselsil sorumluluk ve devreden yönünden 2 yıllık sınır (bkz. sayfadaki 9. HD, E. 2016/30357). Değişen alt işverenler zinciri, çalışmanın kesintisiz sürmesi halinde devir hükmünde sayılmakta ve kıdem bütünleştirilmektedir (9. HD, E. 2021/13270). Şirketleşme de devir niteliğindedir.
Sık Yapılan Hatalar
İşveren (devralan) bakımından: Devralınan işçilerin kıdem yükünün hesaba katılmaması — tazminatlar çalışmanın tüm süresi üzerinden doğar; giriş-çıkış işlemleriyle kıdemin bölünmeye çalışılması; devir sözleşmesindeki iç rücu düzenlemelerinin işçiye karşı ileri sürülebileceği yönündeki hatalı düşüncede olunması (işçiye karşı sorumluluk doğrudan kanundan doğmaktadır).
Sıkça Sorulan Sorular
İşyeri satıldı ve benden yeni sözleşme imzalamam isteniyor. İmzalamak zorunda mıyım?
Zorunda değilsiniz; iş sözleşmeniz tüm haklarınızla birlikte kendiliğinden yeni işverene geçmiştir. Yeni bir sözleşme ancak mevcut haklarınızı koruduğu takdirde imzalanmalıdır; çalışma şartlarında aleyhinize değişiklik yapan metinlerin imzalanması halinde telafisi güç zararlara uğrayabilirsiniz.
Devirden sonra kıdemim sıfırlanır mı?
Sıfırlanmaz; kıdeminiz ilk işe giriş tarihinizden itibaren kesintisiz olarak hesaplanır. Kıdeme bağlı tüm haklar (tazminat, ihbar süresi, yıllık izin günü) toplam süre üzerinden değerlendirilir.
Devreden işverendeki alacaklarımı kimden talep edebilirim?
Devir tarihinden önce doğmuş ve muaccel hale gelmiş alacaklar için 2 yıl boyunca hem devreden hem devralan işverene başvurabilirsiniz; 2 yılın dolmasından sonra muhatap yalnızca devralan işverendir.
Devir gerçekleşti diye işten çıkarılabilir miyim?
Yalnızca devir nedeniyle fesih yapılamaz; bu nitelikteki bir fesih haksızdır.
Alt işveren firması değişti ve yeni firmayla kıdemimin sıfırdan başlayacağı söylendi. Bu doğru mudur?
Doğru değildir; çalışmanıza ara vermeksizin devam ettiyseniz alt işveren değişikliği işyeri devri hükmünde olup kıdeminiz toplam süre yönünden bütün şekilde hesaplanır.
