ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ücret
Madde46

HAFTA TATİLİ ÜCRETİ

Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir. Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi verilen konaklama tesislerinde çalışan işçilerin bu fıkra kapsamında hak kazandığı hafta tatili, işçinin yazılı talebi veya onayı ile hak kazandığı günü takip eden dört gün içinde kullandırılabilir. Bu halde işçinin hak kazandığı hafta tatilinde yaptığı çalışmaların günlük normal çalışma süresi kadarlık kısmı fazla çalışmanın hesabında dikkate alınmaz. İşçi verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla geri alabilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.

Şu kadar ki;

  1. a)Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen kanundan veya sözleşmeden doğan tatil günleri,
  2. b)Ek 2 nci maddede sayılan izin süreleri,
  3. c)Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri,

Çalışılmış günler gibi hesaba katılır.

Zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmadan işyerindeki çalışmanın haftanın bir veya birkaç gününde işveren tarafından tatil edilmesi halinde haftanın çalışılmayan günleri ücretli hafta tatiline hak kazanmak için çalışılmış sayılır.

Bir işyerinde işin bir haftadan fazla bir süre ile tatil edilmesini gerektiren zorlayıcı sebepler ortaya çıktığı zaman, 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebeplerden ötürü çalışılmayan günler için işçilere ödenen yarım ücret hafta tatili günü için de ödenir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde hafta tatili ücreti işverence işçiye ödenir.

EREN HUKUK SUNAR

Hafta Tatili Ücretiniz ile tüm işçilik alacaklarınızı kolaylıkla hesaplayın!

Çalışma tarihlerinizi ve ücret ile çalışma detaylarınızı girin; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile diğer tüm tazminat ve alacaklarınızı saniyeler içinde kolayca hesaplayın.

  • Kıdem Tazminatı
  • İhbar Tazminatı
  • Yıllık İzin Ücreti
  • Fazla Mesai Ücreti
  • Hafta Tatili Ücreti
  • Bayram ve Tatil Çalışması
  • Boşta Geçen Süre
  • İşe Başlatmama Tazminatı
  • Kötüniyet Tazminatı
  • Ayrımcılık Tazminatı
  • Sendikal Tazminat
  • Eksik Maaş Alacağı
Tazminat hesaplama
Hukuk Rehberi

Hafta Tatili: İşçinin Dinlenme Hakkı

Yedi gün kesintisiz çalışma, ne iş sözleşmesiyle ne de işçinin rızasıyla hukuka uygun hale getirilebilir. 46. madde, işçiye yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme (hafta tatili) verilmesini ve bu tatil gününe ilişkin ücretin çalışma olmaksızın ödenmesini güvence altına almaktadır. Uygulamada en sık ihlal edilen haklardan biri olması nedeniyle hafta tatili alacağı, işçilik alacağı davalarının değişmez kalemlerinden birini oluşturmaktadır.

Bu Rehberde Öğrenecekleriniz
  • Hafta tatilinin şartları ve kesintisiz 24 saat kuralı
  • Çalışılmayan tatil gününün ücret karşılığı
  • Hafta tatilinde çalıştırılan işçinin 2,5 yevmiyelik hakkı
  • Bölünerek kullandırılan tatil ve vardiyalı çalışma düzenindeki özel durumlar

Kural: Kesintisiz 24 Saat Dinlenme ve Bir Günlük Ücret

Kanun, işçiye 7 günlük dönem içinde kesintisiz 24 saat tatil verilmesini emretmektedir. Tatil gününün pazar olması zorunlu değildir; haftanın başka bir günü de olabilir. Bu düzenlemede iki husus belirleyicidir:

  1. Kesintisizlik: 24 saatten az süreyle veya bölünerek kullandırılan dinlenme hafta tatili sayılmaz. İki ayrı güne yayılmış 12'şer saatlik dinlenme süreleri tatil olarak kabul edilmez; ilgili hafta tatilsiz hafta olarak değerlendirilir.
  2. Çalışılmayan tatilin ücreti: İşçi o gün çalışmamış olsa dahi bir günlük ücretine hak kazanır. Aylık ücretle çalışan işçilerde bu ücret maaşın içine dahildir.

Hafta Tatilinde Çalıştırılan İşçinin Hakkı: 2,5 Yevmiye

Hafta tatilinde çalıştırılan işçinin o güne ilişkin alacağı, Yargıtay'ın yerleşik formülüne göre şu bileşenlerden oluşur:

Buna göre çalışılan hafta tatili toplamda 2,5 yevmiye ile karşılanır. Aylık ücretle çalışan işçide bu tutarın 1 yevmiyesi maaş içinde ödendiğinden, ayrıca talep edilebilecek kısım 1,5 yevmiyedir. Bordroda yalnızca bir yevmiyelik hafta tatili tahakkuku bulunması halinde bu tahakkuk, çalışılmayan tatilin karşılığıdır; çalışıldığı ispatlanan haftalar bakımından 1,5 yevmiyelik fark alacağı talep edilebilir. Toplu iş sözleşmesinde daha yüksek bir oran kararlaştırılmışsa (örneğin %100 zam), işçi lehine olan oran uygulanır.

?Biliyor
Muydunuz?

Web sitemizdeki hesaplama aracını kullanarak kıdem tazminatınız başta olmak üzere tüm hak ve alacaklarınızı saniyeler içinde, kolayca hesaplayabilirsiniz.

Hesaplama Aracına Git

İspat Yükünün Dağılımı

Hafta tatilinde çalışıldığının ispatı işçiye, tatil ücretinin ödendiğinin ispatı ise işverene aittir. Ödeme ancak yazılı belge veya banka kaydıyla kanıtlanabilir. Bordro uygulaması bu noktada belirleyicidir: imzalı bordroda hafta tatili sütunu boş bırakılmışsa veya bordro imzasız ise, işçi çalıştığını tanık beyanıyla ispatlayabilir; bordroda tahakkuk bulunuyor ve bordro ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalanmışsa, ilgili dönem bakımından yazılı delil aranır.

Örnek Senaryo: Pazar Günleri de Faaliyet Gösteren Mağaza

Satış danışmanı olarak çalışan Melis, alışveriş merkezindeki mağazada ayda en az iki pazar günü çalıştırılmakta, karşılığında yalnızca normal günlük ücretini almaktadır. Doğru hesaplama şu şekildedir: çalıştığı her pazar günü için maaşında yer alan 1 yevmiyeye ek olarak 1,5 yevmiye daha ödenmesi gerekir. 4 yıllık çalışma süresi boyunca ayda 2 pazar üzerinden biriken fark alacağı, tanık beyanları ve mağaza vardiya çizelgeleriyle ispatlanabilir; alacağa geniş anlamda ücret niteliği taşıması nedeniyle mevduata uygulanan azami faiz oranı işletilir (faiz rejimi için m.34 rehberine bakınız).

Avukat
Özel Analiz
Derinlemesine Bakış

2,5 yevmiye formülünün bileşenleri içtihatta açıkça ortaya konulmuştur: çalışma karşılığı olmayan 1 yevmiye ile %50 zamlı çalışma karşılığı 1,5 yevmiye (bkz. sayfadaki 9. HD, E. 2020/8435 ve 22. HD, E. 2016/2749). Kesintisizlik denetimi katı biçimde yapılmaktadır: 24 saatten az süreyle kullandırılan dinlenme tatil hükmünde sayılmaz ve ilgili hafta, çalışılan hafta tatili olarak hesaplanır (22. HD, E. 2017/26369). Vardiya döngülerinde ise daire, işçinin fiilen kesintisiz 24 saat dinlenme imkânı bulduğu haftalar bakımından alacağı reddetmektedir; vardiya değişim haftalarındaki kaymalar kendiliğinden alacak doğurmaz. Toplu iş sözleşmesinde kanuni orandan düşük bir karşılık (örneğin toplam 2 yevmiye) kararlaştırılmışsa kanuni asgari olan 2,5 yevmiye uygulanır; daha yüksek bir oran kararlaştırılmışsa toplu iş sözleşmesi hükmü esas alınır.

Sık Yapılan Hatalar

İşçi bakımından: Çalışılan pazar gününün karşılığının maaşın içinde ödendiğinin varsayılması — maaş yalnızca çalışma karşılığı olmayan 1 yevmiyeyi içermektedir; davanın uzun süre sonra açılması nedeniyle alacağın eski dilimlerinin zamanaşımına uğraması (5 yıllık sürenin işleyişi m.32'de açıklanmıştır).

İşveren bakımından: Tatilin bölünerek kullandırılıp dinlenme sağlandığı savunmasında bulunulması

Sıkça Sorulan Sorular

Pazar günü çalışırsam ücretim nasıl hesaplanır?

Pazar günü hafta tatiliniz ise maaşınızda yer alan 1 yevmiyeye ek olarak 1,5 yevmiye daha (toplam 2,5 yevmiye) hak edersiniz. Pazar günü sizin tatil gününüz değilse normal iş günü hükümleri uygulanır.

Haftada 7 gün çalıştırılmam hukuka uygun mudur?

Uygun değildir. Yedi günlük dönemde kesintisiz 24 saat dinlenme emredici bir kuraldır; rızanız bulunsa dahi tatil kullandırılmaksızın çalıştırılmanız hukuka aykırıdır ve tatilsiz geçen her hafta için 2,5 yevmiye esaslı alacak doğar.

Hafta tatilimin pazar günü olması zorunlu mudur?

Zorunlu değildir. Vardiyalı veya kesintisiz faaliyet gösteren işyerlerinde tatil haftanın başka bir günü de verilebilir; önemli olan yedi günlük dönem içinde kesintisiz 24 saatlik dinlenmenin sağlanmasıdır.

Hafta tatili alacağımı nasıl ispatlayabilirim?

Vardiya çizelgeleri, giriş-çıkış kayıtları ve birlikte çalıştığınız tanıkların beyanlarıyla ispatlayabilirsiniz.

Bayram günü aynı zamanda hafta tatilime denk gelirse ve çalışırsam çalışmam karşılığı alacağım ücreti nasıl hesaplarım?

Bu halde iki ayrı alacak rejimi çakışmakta olup uygulamada işçi lehine olan tek ve daha yüksek karşılık esas alınmaktadır. Genel tatil rejimi için m.47 rehberini inceleyebilirsiniz.

İlgili Maddeler