İKİNCİ BÖLÜM
İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi
Madde25

İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI

Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

I

Sağlık sebepleri

  1. a)İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.
  2. b)İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.

(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.

II

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri

  1. a)İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.
  2. b)İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.
  3. c)İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
  4. d)İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.
  5. e)İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.
  6. f)İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
  7. g)İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.
  8. h)İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.
  9. ı)İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.
III

Zorlayıcı sebepler

İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.

IV

İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.

İşçi feshin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadığı iddiası ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir.

EREN HUKUK SUNAR

Kıdem ve İhbar Tazminatınız ile tüm işçilik alacaklarınızı kolaylıkla hesaplayın!

Çalışma tarihlerinizi ve ücret ile çalışma detaylarınızı girin; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile diğer tüm tazminat ve alacaklarınızı saniyeler içinde kolayca hesaplayın.

  • Kıdem Tazminatı
  • İhbar Tazminatı
  • Yıllık İzin Ücreti
  • Fazla Mesai Ücreti
  • Hafta Tatili Ücreti
  • Bayram ve Tatil Çalışması
  • Boşta Geçen Süre
  • İşe Başlatmama Tazminatı
  • Kötüniyet Tazminatı
  • Ayrımcılık Tazminatı
  • Sendikal Tazminat
  • Eksik Maaş Alacağı
Tazminat hesaplama
Hukuk Rehberi

Tazminatsız Fesih: Koşulları En Sıkı Düzenlenmiş Fesih Türü

Uygulamada sıkça karşılaşılan "25/2'den çıkarılma" ifadesi, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeksizin derhal işten çıkarılmasını ifade etmektedir. 25. madde işverene bu ağır yetkiyi tanımakla birlikte, yetkinin kullanım koşulları genel olarak sanıldığından çok daha dardır. Sonuçlarının işçi bakımından ağır olması nedeniyle Yargıtay bu maddeyi dar yorumlamaktadır. İşverenin feshin haklı olduğunu ileri sürmesi yeterli değildir; olayı, olayın ağırlığını ve feshin süresi içinde yapıldığını ispat etmekle yükümlüdür. Bu sayfada hem işverenin yetkisinin sınırları hem de haksız biçimde 25. maddeye dayanılarak iş sözleşmesi feshedilen işçinin başvurabileceği yollar ele alınmaktadır.

Bu Rehberde Öğrenecekleriniz
  • Madde 25'de düzenlenen ana sebepler: sağlık, ahlak ve iyi niyet, zorlayıcı sebepler, tutukluluk
  • Devamsızlığa dayalı feshin sıkı koşulları
  • 6 iş günlük hak düşürücü sürenin işleyişi
  • Haksız fesihte işçinin başvurabileceği hukuki yollar

İşverene Tanınan Haklı Sebeple Derhal Fesih Halleri

I. Sağlık sebepleri: İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından kaynaklanan bir hastalık nedeniyle ardı ardına 3 iş günü veya bir ay içinde 5 iş gününden fazla devamsızlık yapması; ya da tedavi edilemeyecek nitelikteki bir hastalığın işyerinde çalışmaya engel olduğunun sağlık kurulunca saptanması. İşçinin kusuru bulunmayan hastalık hallerinde işverenin fesih hakkı ise ancak devamsızlığın işçinin m.17'deki bildirim süresini altı hafta aşmasından sonra doğar.

II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller:

III. Zorlayıcı sebepler: İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süreyle çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması (örneğin işçinin çevresinde meydana gelen sel, deprem, salgın karantinası gibi haller)

IV. Tutukluluk: İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde bu sürenin m.17'deki bildirim süresini aşması.

Önemli bir ayrım bulunmaktadır: II. bende dayalı fesihte (Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller) işçi kıdem tazminatına da hak kazanamaz. Buna karşılık I, III ve IV. bentlere dayalı fesihte iş ilişkisi, işçinin kusuruna dayanmaksızın sona erdiğinden kıdem tazminatı hakkı saklıdır (koşulları için 1475 sayılı Kanun m.14).

6 İş Günü Kuralı: Fesih Hakkının Kullanım Süresi

Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerinde fesih yetkisinin süresiz olduğu yönünde yaygın bir kanaat bulunmakla birlikte, m.26 uyarınca işveren, olayı ve faili öğrendiği günden itibaren 6 iş günü içinde ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde bu fesih hakkını kullanmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir: 6 iş günlük süre geçtikten sonra yapılan fesih, haklı fesih niteliğini kaybederek haksız feshe dönüşür.

?Biliyor
Muydunuz?

Web sitemizdeki hesaplama aracını kullanarak kıdem tazminatınız başta olmak üzere tüm hak ve alacaklarınızı saniyeler içinde, kolayca hesaplayabilirsiniz.

Hesaplama Aracına Git

Haksız 25. Madde Feshinde İşçinin Başvurabileceği Yollar

İşverenin m.25'e dayanmakla birlikte olayı ispatlayamaması ya da olayın haklı fesih ağırlığına ulaşmaması halinde fesih haksızdır. Bu durumda işçinin başvurabileceği yollar şunlardır: kıdem ve ihbar tazminatı talebinde bulunmak; iş güvencesi kapsamında bulunuyorsa işe iade sürecini (m.20) değerlendirmek — bu halde mahkeme, feshin haklı olmadığı sonucuna varırsa ayrıca geçerli nedene dayanıp dayanmadığını da inceler. İki kademe arasındaki fark m.18'deki karşılaştırma tablosunda özetlenmiştir.

Hukuki Haklarınızı Güvence Altına Alın !

İşçi, kendi isteğiyle işten ayrılmadan önce usulüne uygun bir fesih ihtarında bulunmaması hâlinde telafisi imkânsız hak kayıplarına uğrayabilmekte ve tazminat hakkını kaybedebilmektedir. Bu sebeple sürecin mutlaka bir hukuki destekle yürütülmesi tavsiye edilmektedir.

Örnek Senaryo: Devamsızlık Tutanağı Tek Başına Yeterli midir?

Ömer pazartesi ve salı günleri işe gelmemiş; işveren iki gün için tutanak düzenleyerek çarşamba günü iş sözleşmesini m.25/II-g uyarınca feshetmiştir. Yargılama sırasında Ömer'in annesinin pazartesi günü hastaneye yatırıldığı ve durumun salı günü işverene mesaj yoluyla bildirildiği ortaya çıkmıştır. Mazeret haklı kabul edileceğinden devamsızlığa dayalı fesih haksızdır ve Ömer kıdem ile ihbar tazminatına hak kazanır. İşverenin izlemesi gereken doğru yol, mazereti sormak ve belgelendirmek, mazeretsizlik kesinleşmeden fesih yapmamaktır.

Avukat
Özel Analiz
Derinlemesine Bakış

Devamsızlığa ilişkin içtihatta iki husus belirgindir: devamsızlık tam gün ölçütüyle değerlendirilir ve işe geç gelinen süreler toplanarak devamsızlık oluşturulamaz (bkz. sayfadaki 9. HD, E. 2021/1158);. Haklı fesih sebebe bağlı yenilik doğuran hak niteliğinde olduğundan işveren, fesih bildiriminde belirttiği sebeple bağlıdır; yargılama aşamasında sebep değiştirilemez. 6 iş günlük sürenin disiplin süreciyle ilişkisi bakımından 22. HD, E. 2017/19635 kararına bakılabilir: süre, disiplin kurulu kararının tarihinden değil, fesih yetkisini haiz makamın olayı öğrendiği tarihten itibaren işler. Doğruluk ve bağlılığa aykırılığa dayalı fesihlerde ise somutlaştırma yükü daha ağırdır; soyut bir güven kaybı iddiası yeterli olmayıp eylemlerin tarihleri ve delilleriyle ortaya konulması gerekir (9. HD, E. 2022/13331).

Sık Yapılan Hatalar

İşçi bakımından: Mazeretin işverene bildirilmemesi ve belgelendirilmemesi ; tartışma sonrasında işyerinin terk edilerek devamsızlık durumuna düşülmesi; feshin haksız olduğu düşüncesiyle itiraz sürelerinin kaçırılması

İşveren bakımından: Devamsızlıkta mazeret araştırılmaksızın fesih yapılması; 6 iş günlük sürenin kaçırılarak haklı feshin haksız hale getirilmesi; fesih yazısında somut olay yerine soyut ifadelere yer verilmesi

Sıkça Sorulan Sorular

Kaç gün işe gitmezsem tazminatsız olarak işten çıkarılabilirim?

Mazeretsiz olmak koşuluyla: ardı ardına 2 iş günü, bir ay içinde 2 kez tatil günü sonrasındaki iş günü veya bir ay içinde toplam 3 iş günü.

25/2'ye dayanılarak işten çıkarıldım ancak isnat edilen olay gerçek dışı. Ne yapabilirim?

İspat yükü işverendedir. Kıdem ve ihbar tazminatı davası açabilir, iş güvencesi kapsamında bulunuyorsanız 1 ay içinde arabuluculuğa başvurarak işe iade sürecini başlatabilirsiniz. İki yolun birbiriyle ilişkisi için m.20 rehberini inceleyebilirsiniz.

Raporlu olduğum dönemde işveren beni 25. maddeye dayanarak çıkarabilir mi?

Kusurunuz bulunmayan hastalık hallerinde işveren, ancak devamsızlığınızın bildirim sürenizi altı hafta aşmasından sonra ve yalnızca I. bent kapsamında fesih yapabilir.

İşyerinde kavgaya karıştım, ancak olayı karşı taraf başlattı. Yine de işten çıkarılır mıyım?

İlk haksız hareketin kimden kaynaklandığı, haksız tahrik altında verilen ölçülü tepki gibi durumlar feshi doğrudan haklı kılmayabilir. Tanık beyanları ve kamera kayıtları bu değerlendirmede önem taşır.

İşverenin feshi 6 iş günü içinde yapması zorunlu mudur?

Zorunludur; olayı öğrenmesinden itibaren 6 iş günü içinde fesih yapmayan işveren haklı fesih imkânını kaybeder. Ayrıntılı bilgi m.26 sayfasında yer almaktadır.

İlgili Maddeler