Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.
EREN HUKUK SUNAR
Çalışma tarihlerinizi ve ücret ile çalışma detaylarınızı girin; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile diğer tüm tazminat ve alacaklarınızı saniyeler içinde kolayca hesaplayın.
Ulusal bayram ve genel tatil (kısaca UBGT) günlerinde birçok işyeri faaliyetine devam etmektedir; ancak bu günlerde yapılan çalışmanın ücret karşılığı normal bir iş gününden farklıdır. 47. madde iki temel güvence öngörmektedir: tatil gününde çalışmayan işçinin ücreti tam olarak ödenir; çalışan işçiye ise çalıştığı her tatil günü için bir günlük ücreti ayrıca ödenir. Uygulamada "bayramda çift yevmiye" olarak ifade edilen düzenlemenin dayanağı budur ve hesabın doğru yapılması, uzun kıdemli işçilerde önemli tutarlarda fark oluşturmaktadır.
Ulusal bayram 29 Ekim'dir, 28 Ekim saat 13.00 ten itibaren başlar (Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun madde 1). Genel tatiller ise şunlardır: 1 Ocak yılbaşı, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, Ramazan Bayramı (3,5 gün) ve Kurban Bayramı (4,5 gün). Yarım gün olarak düzenlenen arife günleri hesaplamada yarım tatil olarak dikkate alınır. Yıl toplamında 15,5 gün ulusal bayram ve genel tatil bulunmaktadır.
Tatil gününde çalışılmamışsa: O günün ücreti tam olarak ödenir; aylık ücretle çalışan işçide bu tutar maaşın içinde yer aldığından ayrıca bir ödeme gerekmez. Bu bakımdanb ordroda "çalışılmayan UBGT" adı altında ayrıca tahakkuk ve kesinti gösterilmesi hem gereksiz hem de yanıltıcıdır.
Tatil gününde çalışılmışsa: Çalışılan her tatil günü için bir günlük ücret daha ödenir. Aylık ücretle çalışan işçide tatil gününün 1 yevmiyesi maaşın içinde yer aldığından, ayrıca talep edilebilecek olan +1 yevmiyedir (o günün toplam karşılığı 2 yevmiyedir). Çoğunlukla atlanan önemli bir ayrıntı daha bulunmaktadır: Yargıtay 22. Hukuk Dairesi - 2017/11222 E. , 2018/8123 K. , 28.03.2018 tarihli kararına göre tatil gününde kısa süreli dahi çalıştırılan işçi o günün tam tatil yevmiyesine hak kazanır; çalışılan saat üzerinden oranlama yapılmaz.
Web sitemizdeki hesaplama aracını kullanarak kıdem tazminatınız başta olmak üzere tüm hak ve alacaklarınızı saniyeler içinde, kolayca hesaplayabilirsiniz.
UBGT günlerinde çalışıldığının ispatı işçiye, karşılığının ödendiğinin ispatı işverene aittir. Uygulamadaki esaslar şunlardır:
Aşçı olarak 8 yıldır aynı restoranda çalışan Ferhat, tüm dini bayramlarda ve resmi tatillerin büyük bölümünde çalışmış, ancak kendisine herhangi bir ek ödeme yapılmamıştır. Restoranın yalnızca 1 Ocak günü kapalı olduğu tanık beyanları ve rezervasyon kayıtlarıyla belirlenmiştir. Ferhat bu ücret eksikliği için haklı nedenle fesih hakkını kullanarak avukatı yardımı ile iş akdini feshederek kıdem tazminatı ve UBGT (ulusal bayram ve genel tatil) çalışması ücretleri için dava açmıştır. Bilirkişi, yılda 14,5 UBGT günü üzerinden (1 Ocak'da restoran kapalı olduğundan hesap dışında bırakılarak) her yıl için çalışılan UBGT günlerini belirlemekte ve her gün için +1 yevmiye hesaplamıştır. Zamanaşımı sebebiyle UBGT günlerinin son 5 yıllık kısmının değerlendirmeye alınacağı ve ücret niteliği taşıması nedeniyle de azami oranda mevduat faizi işletileceği (faiz rejimi m.34'te açıklanmıştır) de unutulmamalıdır.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinin işyeri çalışma düzenine göre ayrıştırılması gerekmektedir: milli bayramlarda çalışıp dini bayramlarda çalışmayan işçi bakımından alacak yalnızca fiilen çalışılan günler üzerinden hesaplama yapılması gerekecektir (9. HD, E. 2016/35993). UBGT ücretlerinin ödenmemesinin işçiye haklı fesih yetkisi verdiği ve bu alacağın en yüksek oranda mevduat faizine tabi olduğu unutulmamalıdır.
İşçi bakımından: UBGT ile hafta tatilinin aynı alacak kalemi zannedilerek eksik talepte bulunulması.
İşveren bakımından: Tatil günündeki çalışmanın normal yevmiye ile karşılanması
Çalıştığınız her tatil günü için maaşınızda yer alan yevmiyeye ek olarak bir günlük ücret daha alırsınız (toplam 2 yevmiye karşılığı). Arife günü öğleden sonrası yarım gün olarak hesaba dahil edilir.
UBGT alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabidir; her günün alacağı kendi tarihinden itibaren işlemeye başlar. Genellikle dava tarihinden geriye doğru son 5 yıla ait tatiller hesaplanmakta ve talep edilmektedir.
Aynı gün için iki ayrı tatil ücreti mükerrer olarak ödenmez; işçi lehine olan rejim uygulanır. Hafta tatilinin 2,5 yevmiyelik hesabı için m.46 rehberini inceleyebilirsiniz.