İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
a)Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
b)Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
c)Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
az olamaz. Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.
Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.
EREN HUKUK SUNARair
Yıllık İzin Ücretiniz ile tüm işçilik alacaklarınızı kolaylıkla hesaplayın!
Çalışma tarihlerinizi ve ücret ile çalışma detaylarınızı girin; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile diğer tüm tazminat ve alacaklarınızı saniyeler içinde kolayca hesaplayın.
Yıllık Ücretli İzin: Vazgeçilmesi Mümkün Olmayan Bir Hak
Yıllık ücretli izin, dinlenme hakkının iş ilişkisindeki karşılığı olup kanunun en açık hükümlerinden biriyle korunmaktadır: bu haktan vazgeçilemez. İşveren iş yoğunluğu gerekçesiyle izin kullandırmaktan kaçınamaz. 53. madde, izne hak kazanmanın şartlarını ve kıdeme göre artan izin sürelerini düzenlemektedir. Bu sayfada hakkın doğumu ve süreler ele alınmakta olup, izin ücretinin hesabı ile iş sözleşmesinin sona ermesi halinde kullanılmamış izinlerin akıbeti ayrı maddelerin konusunu oluşturmaktadır.
Bu Rehberde Öğrenecekleriniz
Bir yıllık bekleme süresi ve kıdemin hesaplanma biçimi
Kıdeme göre 14-20-26 günlük izin ölçeği
18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere ilişkin özel kural
İzin hakkının vazgeçilmezliği ve kapsam dışında kalan işler
Hakkın Doğumu: Bir Yıllık Süre Şartı
İşçinin yıllık izne hak kazanabilmesi için, işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olması gerekir. İlk izin hakkı birinci yılın dolmasıyla doğar: 1 Mart 2025 tarihinde işe başlayan bir işçi ilk iznini 1 Mart 2026 tarihinde hak eder; sonraki izin yılları da bir önceki hakkın doğduğu tarihten itibaren işler.
Kıdem hesabında bazı hususlara dikkat edilmesi gerekir: aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde geçen süreler birleştirilir. İşyeri devri halinde kıdem, devralan işveren nezdinde kaldığı yerden devam eder (m.6). Bir yılını doldurmadan işten ayrılan işçinin izin alacağı doğmaz; ancak bir yılını dolduran işçi o yıla ait izni tam olarak hak etmiş sayılır.
Kıdeme Göre İzin Süreleri
Kıdem
Yıllık izin süresi (en az)
1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil)
14 gün
5 yıldan fazla, 15 yıldan az
20 gün
15 yıl (dahil) ve daha fazla
26 gün
Sürelerin uygulanmasında en sık karıştırılan hususlardan biri de 5 yıl çalışan işçinin 20 gün yıllık izne hak kazanacağı yanılsamasıdır. Oysaki 5. yıl da dahil olmak üzere işçiye 14 gün izin hakkı tanınmakta olup; bir üst seviye 20 günlük izin hakkı, beşinci yıl da bittikten sonra 6. yılın tamamlanması itibarı ile başlayacaktır. Aynı esas 26 günlük yıllık izin hakkı bakımından da geçerlidir.
Bunlara ek olarak iki istisna daha bulunmaktadır. Kanun çocuk işçi ve yaşlı işçilere izin sürelerinde ek ilave yapılmasını öngörmüştür. Bu bakımdan:
18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere verilecek izin süresi, kıdemleri 5 yılın altında olsa dahi 20 günden az olamayacaktır.
Bunun haricinde iş kanunda öngörülmüş yıllık izin hakkı süreleri minimum yani asgari düzeyde koruma altına alınmış olup iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesiyle işçinin yıllık izin hakkı sürelerinin kanundan daha fazla belirlenebilmesi mümkündür. Ne var ki bu kanundaki sürelerin sözleşmede azaltılması ise mümkün olmayıp, kanuni asgari sürelerin altında yıllık izin hakkı tanıyan sözleşme maddeleri geçersiz ve uygulanamaz kabul edilmektedir.
İşçi yıllık izni kullanırken izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmayacak ve yıllık izin hakkından düşülemeyecektir. Bunun haricinde işçi yıllık izne çıktığında farklı bir şehre gidecekse isteği halinde ve bu hususu belgelemesi koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işverenden toplam dört güne kadar ücretsiz izin de isteyebilecektir. Ancak yıllık izinde işçinin maaşı tam ödenmesine rağmen bu şekilde ek yol süresi alınması halinde ek yol süresinin çalışılmadığı gün kadar maaştan kesileceği de unutulmamalıdır. ayrıntılı bilgi için m.56 sayfasına bakabilirsiniz.
Kapsam istisnası: Nitelikleri gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık izin hükümleri uygulanmaz. Ancak işin mevsimlik olarak nitelendirilmesi gerçeği yansıtmıyorsa — işçi fiilen yıl boyunca çalıştırılıyorsa — izin hakkı doğar; belirleyici olan nitelendirme değil, fiili çalışma düzenidir.
?Biliyor Muydunuz?
Web sitemizdeki hesaplama aracını kullanarak kıdem tazminatınız başta olmak üzere tüm hak ve alacaklarınızı saniyeler içinde, kolayca hesaplayabilirsiniz.
İş ilişkisi devam ederken kullanılmayan yıllık izin hakkının paraya çevrilmesi mümkün değildir; izin yerine ücret ödenmesine ilişkin anlaşmalar geçersizdir. İşçinin izin talebinden feragat etmesi de hukuki sonuç doğurmaz. Kullanılmayan izinler ortadan kalkmaz; birikir ve iş sözleşmesinin sona ermesiyle ücrete dönüşür. Bu kullanılmayan izinlerin ücrete dönüşmesi hakkında ayrıntılı bilgi için m.59 rehberine, izne çıkan işçinin dönem ücretinin peşin ödenmesi kuralına yönelik bilgi almak için ise m.57 rehberine göz atabilirsiniz.
Hukuki Haklarınızı Güvence Altına Alın !
İşçi, kendi isteğiyle işten ayrılmadan önce usulüne uygun bir fesih ihtarında bulunmaması hâlindetelafisi imkânsız hak kayıplarına uğrayabilmekte ve tazminat hakkını kaybedebilmektedir. Bu sebeple sürecin mutlaka bir hukuki destekle yürütülmesi tavsiye edilmektedir.
Örnek Senaryo: Yıllarca İzin Kullandırılmayan İşçi
Nakliye firmasında 12 yıldır çalışan Ali'ye yıllar boyunca iş yoğunluğu gerekçesiyle düzenli izin kullandırılmamış, bazı yıllarda yalnızca 1-2 gün kafa izni verilmiştir. Ali'nin hakkı, ilk 5 yıl için yıllık 14 gün, sonraki yıllar için 20 gün üzerinden birikmiştir. İşverenin izinlerin kullandırıldığını ileri sürmesi halinde bunu işçi tarafından imzalı izin belgeleriyle ispatlaması gerekir; buna karşılık Ali'nin uzun yıllar boyunca hiç izin kullanmadığı yönündeki iddiası da hayatın olağan akışı ölçütü çerçevesinde değerlendirilir. Ancak esas olan işverenin imzalı belge ile ispatlaması olduğundan işveren imzalı belge sunamayınca mahkeme Ali'yi çağırarak yıllık izin kullanıp kullanmadığını sormuş ve Ali toplamda 5-6 gün izin kullandığı beyan etmesi sonucunda mahkeme toplam 210 günlük yıllık izin hakkından 6 gün çıkartarak bakiye kalan 204 gün yıllık izin hakkı olduğunu kabul edip günlük ücretini 204 ile çarparak Ali'ye yıllık izin ücreti ödenmesine hükmedecektir. İş sözleşmesinin feshi halinde kullanılmayan izin günleri, işçinin işten ayrıldığı son ayki ücreti üzerinden hesaplanacaktır.
Özel Analiz
Derinlemesine Bakış
İzin uyuşmazlıklarının ispat aşamasında iki karşıt denetim birlikte işlemektedir: iznin kullandırıldığını ispat yükü işverene ait olup imzalı izin defteri veya eşdeğer belge aranır; buna karşılık işçinin çok uzun süre boyunca hiç izin kullanmadığı yönündeki iddiası hayatın olağan akışına aykırı bulunarak sorgulanmaktadır (bkz. sayfadaki 9. HD, E. 2016/29134 — 8 yıl boyunca hiç izin kullanılmaması; 22. HD, E. 2016/23189 — 14 yılda 14 gün iddiası). Bu hallerde hâkimin aydınlatma ödevi kapsamında işçiden açıklama istemesi ve elektronik kayıtlar dahil delilleri toplaması gerekir; işyeri sistem kayıtları da ispat aracı olarak kabul edilmiştir. 50 yaş üstü işçiler bakımından 20 günlük asgari sınır, kıdem ölçeğinden bağımsız emredici bir kuraldır (9. HD, E. 2017/12576).
Sık Yapılan Hatalar
İşçi bakımından: İçeriği doldurulmamış izin formlarının imzalanması
İşveren bakımından: İzin defteri ve imzalı belge düzeninin tutulmaması (bu durumda ispat imkânı ortadan kalkar)
Sıkça Sorulan Sorular
Kaç günlük yıllık izin hakkım bulunmaktadır?
Kıdeminize göre değişir: 1-5 yıl arası 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az 20 gün, 15 yıl ve üzeri 26 gün. 18 yaşından küçük veya 50 yaşından büyük iseniz en az 20 gün izne hak kazanırsınız. İş sözleşmenizde daha yüksek bir süre öngörülmüşse o süre uygulanır.
İlk yılımda izin kullanabilir miyim?
Kanunen ilk izin hakkı bir yılın dolmasıyla doğar. İşveren dilerse avans niteliğinde izin verebilir; ancak bunu talep etmek kanuni bir hak değildir.
Kullanmadığım izinler ortadan kalkar mı?
Kalkmaz. Yıllık izin alacağı, iş ilişkisi devam ederken zamanaşımına uğramaz; birikir ve iş sözleşmesinin sona ermesiyle son ücret üzerinden ödenir. Ayrıntılı bilgi m.59 rehberinde yer almaktadır.
İşveren izin talebimi reddedebilir mi?
İznin hangi dönemde kullandırılacağını belirleme yetkisi (yönetim hakkı) işverene aittir; ancak bu hak sınırsız olmayıp iznin hiç kullandırılmaması ise hukuka aykırıdır. Talebinizi yazılı olarak iletmeniz önerilir; taleplerin sürekli olarak reddedilmesi biriken izin alacağı doğurur ve koşullarına göre haklı fesih zemini oluşturabilir.
