Alt İşverenler Nezdinde Sekiz Yıl Çalışan İşçinin Hiç İzin Kullanmadığı Kabulüyle Hesap YapılamazYargıtay 9. Hukuk Dairesi - 2016/29134 E. , 2020/18944 K. , 17.12.2020
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı isteminin özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin asıl işveren durumundaki Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı işyerlerinde 22/04/2006-16/06/2014 tarihleri arasında alt işveren durumundaki şirketler nezdinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız ve ihbarsız olarak feshedildiğini, işçilik haklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı, ulusal bayram ve genel tatil, fazla çalışma ile yıllık ücretli izin alacaklarını istemiştir.
Davalı cevabının özeti:
Davalı ... Bakanlığı vekili, idarenin yemek işleri hizmetlerinin hizmet alımı-ihale yoluyla satın alındığını, çalıştırılan işçilerin hak ve alacaklarından ihaleleri alan şirketlerin sorumlu olduklarını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini ayrıca taleplerin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme kararının özeti:
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.
Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Somut olayda, davacı dava dilekçesinde çalışması boyunca hiç yıllık ücretli izin kullanmadığını iddia etmiştir. Mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının sekiz yıldan fazla olan hizmet süresi boyunca yıllık ücretli izin kullanmadığı varsayılarak, yıllık ücretli izin hesabı yapılmıştır.
Hizmet süresi dikkate alındığında davacının, işyerinde çalıştığı sekiz yıl boyunca hiç yıllık izin kullanmadığı iddiası hayatın olağan akışına aykırıdır. Mahkemece davanın aydınlatılması ödevi çerçevesinde davacının bu konudaki beyanları alınarak sonucuna göre yıllık ücretli izin alacağı hesaplanması gerekirken, belirtilen hususlar yerine getirilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile verilmiş olan karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, 17/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yakın PerspektifKararın Hukuki Sonuçları
#Alt işverenler değişerek süren çalışmada yıllık izin nasıl hesaplanır?
Toplam hizmet süresi esas alınır, ancak işçinin bu süre boyunca hiç izin kullanmadığı varsayımıyla hesap yapılamaz. Yargıtay 9. HD, 2016/29134 E., 2020/18944 K. sayılı kararı (17.12.2020), Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı işyerlerinde alt işveren şirketler nezdinde 22.04.2006-16.06.2014 arasında çalışan davacı için bu varsayıma dayalı hesabı eksik inceleme saymıştır.
#Hâkim yıllık izin uyuşmazlığında kendiliğinden araştırma yapabilir mi?
Yapmalıdır; HMK m.31'deki davayı aydınlatma ödevi uyarınca hâkim, maddi veya hukuki açıdan belirsiz gördüğü hususlarda taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir. 2016/29134 E. sayılı kararda davacının beyanı alınmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.