Yargıtay Kararı

Toplu İş Sözleşmesi Haftalık Çalışmayı 40 Saat ve Fazla Çalışmayı %100 Zamlı Belirlemişse 45 Saate Kadarki Çalışma %25 Zamlı SayılamazYargıtay 9. Hukuk Dairesi - 2025/6727 E. , 2025/8286 K. , 23.10.2025

Kararın Tam Metni

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1238 E., 2025/2079 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 80. İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/486 E., 2025/16 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Başkanlığında çalışırken emekli olduğunu, davalının 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) fazla çalışma ve hafta tatili ile ilgili hükümleri ve davalı ... ile ... Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerinin maddelerini dikkate almadan eksik ödeme yaptığını, iş müfettişlerinin yaptığı incelemede de bu hususu tespit ettiğini, fazla çalışma alacağı yönünden işverence bordrolarda gece zammı olarak gösterilip ödenen miktarların aslında fazla çalışma olduğu ve fazla çalışmaların eksik ödendiğini ileri sürerek hafta tatili ve fazla çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunarak, davacının yaptığı çalışmalarının karşılıklarının tam olarak ödendiğini, yine Yargıtay ilâmlarına uyularak hafta tatili çalışması yönünden fark bordrosu ile davacıya ödeme yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplu iş sözleşmelerinde haftalık çalışma süresinin 40 saat olduğu, bu sürenin haftanın 5 gününe eşit olarak bölünmek sureti ile uygulanacağı, tespit edilen günlük çalışma süresini aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağı ve fazla çalışmaların normal ücretin %100 fazlası olduğunun belirtildiği, bu düzenlemeler karşısında 40 saati aşan çalışmaların 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre fazla sürelerle çalışma olarak kabulü ile %25 zamlı hesaplanmasının mümkün olmadığı, 4857 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 2. fıkrası gereğince, çalışılmayan hafta tatili günü için bir iş karşılığı olmaksızın işçinin ücreti tam olarak ödeneceği, hafta tatilinde çalışan işçinin ücretinin Yargıtay uygulamaları dikkate alındığında işçinin hafta tatilinde çalışılmışsa, çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken bir yevmiyenin yanında, çalışmanın karşılığının da bir buçuk yevmiye olarak ödenmesi gerektiği, davacının sendika üyesi olup toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandığı, vardiya listeleri ve imza föylerine göre ayrıca banka kayıtları da gözetilerek ödemeler de dikkate alınarak hesaplamaların yapıldığı ve hükme esas bilirkişi raporundaki hesaplamaların dosya kapsamına uygun olduğu, ispat yükü üzerinde bulunan davalı işverence davacının işçilik alacaklarının tam olarak ödendiğinin yazılı belgeler ile ispatlanamadığının anlaşıldığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Toplu iş sözleşmesine göre haftalık çalışma süresinin 40 saat olarak belirlendiğini ve buna uygun olarak ödemelerin yapıldığını,

2. Bilirkişi raporlarına itirazlarının gözetilmediğini,

3. Gece çalışmalarının fazla çalışma gibi algılanarak hesaplama yapıldığını, gece çalışması alacağı bulunmadığını,

4. İş müfettişi incelemesi sonrası fark ödemelerin yapıldığını, davacının ödenmemiş alacağı bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının talep ettiği fazla çalışma ve hafta tatili ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı, alacakların hesabı hususlarına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yakın PerspektifKararın Hukuki Sonuçları

#Toplu iş sözleşmesi haftalık çalışmayı 40 saat belirlemişse 40-45 saat arası çalışma fazla sürelerle çalışma mıdır?

Değildir; toplu iş sözleşmesi tespit edilen günlük çalışma süresini aşan çalışmaları fazla çalışma sayıp normal ücretin %100 fazlası olarak belirlemişse, 40 saati aşan çalışmaların %25 zamlı fazla sürelerle çalışma kabul edilmesi mümkün değildir. Yargıtay 9. HD, 2025/6727 E., 2025/8286 K. sayılı kararı (23.10.2025) bu değerlendirmeyi onamıştır.

#Bordroda gece zammı olarak gösterilen ödeme fazla çalışma yerine geçer mi?

Geçmez; gece zammı ile fazla çalışma ücreti farklı kalemler olup, işverenin ödemeyi tam yaptığını yazılı belgelerle ispatlaması gerekir. 2025/6727 E. sayılı dosyada iş müfettişi incelemesiyle de desteklenen eksik ödeme tespiti karşısında davalının ispat yükünü yerine getirmediği kabul edilerek karar onanmıştır.