Sonuç, sözleşmeyi kimin ve hangi sebeple feshettiğine göre belirlenmektedir. İşveren haklı sebep olmadan feshederse işçi kalan süre için bakiye süre ücreti isteyebilmektedir. İşçi, işverenin sözleşmeye aykırılığı nedeniyle haklı olarak feshederse zararının tamamını; haklı sebep olmadan işi bırakırsa işveren tazminat isteyebilmektedir.
Yasal Dayanak
Belirli süreli sözleşmede taraflar, sürenin sonuna kadar sözleşmeyle bağlıdır ve sözleşme ancak haklı nedenle derhâl feshedilebilmektedir. Haklı nedenler işçi için 4857 sayılı İş Kanunu m. 24, işveren için m. 25 hükmünde sayılmıştır. Feshin mali sonuçları Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. TBK m. 437 şu kuralı koymaktadır:
“Haklı fesih sebepleri, taraflardan birinin sözleşmeye uymamasından doğmuşsa o taraf, sebep olduğu zararı, hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar göz önünde tutularak, tamamen gidermekle yükümlüdür.”
İşçinin haklı sebep olmadan işi bırakması hâlinde TBK m. 439 uygulanmaktadır:
“İşçi, haklı sebep olmaksızın işe başlamadığı veya aniden işi bıraktığı takdirde işveren, aylık ücretin dörtte birine eşit bir tazminat isteme hakkına sahiptir. İşverenin, ayrıca ek zararlarının giderilmesini isteme hakkı da vardır.”
İş güvencesi hükümleri m. 18 uyarınca belirsiz süreli sözleşmelere uygulandığından, belirli süreli sözleşmesi süresinden önce feshedilen işçinin talebi işe iade değil, ancak kalan süreye ait tazminat olmalıdır.
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Geçerli neden, süre dolmadan yapılan feshi haklı kılmaz
- Somut Olay
İşçi, 04.10.2013-31.05.2014 dönemini kapsayan belirli süreli sözleşmeyle bir kulüpte teknik adam olarak çalışmaktadır. Sözleşme, süresi dolmadan işverence feshedilmiş, işçi ödenmeyen ücretleri ile kalan süreye ait bakiye ücretini talep etmiştir. Mahkeme talebi kısmen kabul etmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“İşverenin feshi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ilk bendinde yazılı olan sağlık sebeplerine, ikinci bentte sözü edilen ahlak ve iyiniyet kuralları ile benzerlerine uymayan hallere ve üçüncü bentte öngörülen zorlayıcı sebeplere dayanması durumunda işçiye sözleşmenin kalan süresine ait ücretler bakımından talep hakkı doğmaz.”
“Bu itibarla geçerli nedenlerin varlığına rağmen belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin iş sözleşmesi süresinden önce haklı bir neden olmaksızın feshedildiğinde kalan süreye ait ücretinin ödenmesi gerekir.”
- Karar
Bakiye süre ücretine hükmedilmesi yerinde bulunmuş, ancak işçinin başka işten elde ettiği gelir araştırılmadığından hüküm bozulmuştur.
Emsal Karar 2: Belirli süreli iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi, kalan süreye ait ücret kaybını TBK m. 437'ye göre isteyebilir
- Somut Olay
İnşaat mühendisi olarak belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi, ücretlerinin süresinde ve bir defada ödenmemesi üzerine sözleşmeyi 07.01.2019 tarihinde haklı nedenle feshetmiştir. Mahkeme kıdem tazminatına hükmetmiş, bakiye süre ücretini ise TBK m. 438 yalnızca işveren feshini düzenlediği gerekçesiyle reddetmiş; bölge adliye mahkemesi bu kararı onaylamıştır.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Diğer taraftan buradaki talebin dayanağı 6098 sayılı Kanun’un 438 inci maddesi değil, 437 nci maddesi olduğundan bakiye süre ücreti olarak talep edilen tazminat 437 nci maddedeki esaslara göre belirlenerek hüküm altına alınmalıdır.”
- Karar
Bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılmış, ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşçi tarafında en sık görülen hata, haklı nedeni belgeleyemeden sözleşmeyi feshedip kalan süre için tazminat istenmesidir. Fesih haksız bulunduğunda işçi hem kalan süreye ait talebini kaybetmekte hem de TBK m. 439 uyarınca işverene tazminat ödemekle karşı karşıya kalabilmektedir. Burada fesih öncesi hukuki destek alınarak bir yol çizilmesi işçi açısından elzemdir.