Evet. İşverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunan işçinin iş sözleşmesi, kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeden derhal feshedilebilir. Taciz müşteriye yönelmişse fesih doğruluk ve bağlılığa aykırılık sebebine dayanmaktadır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 25 cinsel tacizi işverenin haklı fesih sebepleri arasında saymaktadır:
“İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.”
Tacizin müşteri veya üçüncü kişiye yönelmesi hâlinde aynı maddenin (e) alt bendi uygulanmaktadır:
“İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.”
Haklı fesih ağırlığına ulaşmayan davranışlar m. 18 kapsamında geçerli fesih sebebi olabilmektedir. İşverenin önlem alma yükümlülüğü ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 417 ile düzenlenmiştir:
“İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.”
Davranışın Niteliğine Göre Fesih Türü
| Davranış | Fesih türü | Tazminat | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Başka bir işçiye cinsel taciz | Haklı fesih | Kıdem ve ihbar ödenmez | m. 25/II-c |
| Müşteriye veya misafire cinsel taciz | Haklı fesih | Kıdem ve ihbar ödenmez | m. 25/II-e; 9. HD E. 2016/16234 |
| Çalışanı mesaj ve sözlerle ısrarla rahatsız etme | Geçerli fesih | Kıdem ve ihbar ödenir | m. 18; 9. HD E. 2017/27189 |
| Taciz iddiasının ispatlanamaması, ancak işyeri düzenini bozan bir ilişkinin varlığının ortaya konulması | Geçerli fesih | Kıdem ve ihbar ödenir | 9. HD E. 2025/7203 |
Haklı fesih hakkı, işverenin olayı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü içinde ve her hâlde olayın üzerinden bir yıl geçmeden kullanılmalıdır.
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Tacizde ispat değerlendirmesi mağdur lehine yapılır
- Somut Olay
Turistik bir otelde garson olarak çalışan işçinin iş sözleşmesi, otelde konaklayan yabancı bir kadın misafirin taciz şikâyeti üzerine feshedilmiştir. Misafir olaydan sonra ülkesine dönmüş ve tanık olarak dinlenememiştir. Mahkeme, tutanağın yalnızca misafirin anlatımına dayandığını ve görgü tanığı bulunmadığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatına hükmetmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Cinsel taciz eyleminin yapısı gereği ardında delil bulunması her zaman mümkün olmayabilir. Mağdurun yada mağdurenin tek başına olduğu yerlerde bu tür eylemlere maruz kaldığı ve tacize uğrayanın çok azının çeşitli nedenlerle bu tür olayları işverene yansıtabildiği dikkate alındığında ispat noktasında tacize uğrayan lehine değerlendirmeye gidilmelidir. Ceza davasında delil yetersizliği nedeni ile beraat kararı verilmesi hukuk hakimini bağlamayacağından mevcut delil durumuna göre karar verilmelidir.”
“Davacının yaptığı davranış doğrululuk ve bağlılıkla uymayan davranış kapsamında olup işverene haklı nedenle fesih imkanı vermektedir.”
- Karar
Mahkeme kararı bozulmuştur.
Emsal Karar 2: Evli iş arkadaşını mesajlarla rahatsız etmek geçerli fesih sebebidir
- Somut Olay
Bir mağazada on bir yıl çalışan işçi, evli bir iş arkadaşına ilgi duymuş, onu mesajlarla ve sözlü olarak rahatsız etmiştir. İş arkadaşı durumu mağaza müdürüne bildirmiş, işçinin savunması alınmıştır. İşçi savunmasında duygularını açtığını ve bu yüzden satışlarının yarıya düştüğünü kabul etmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Dinlenen davacı ve davalı tanıkları davacının evli olan G.Ü. ye ilgi duyduğunu, G.Ü. nün bu durumu mağaza müdürüne bildirerek davacının kendisini mesaj atarak yazılı ve sözlü olarak rahatsız ettiğini belirterek şikayette bulunduğunu beyan ettikleri anlaşılmıştır. Davacının bu eylemleri ile işyerinde olumsuzluğa yol açtığı, işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği ortadadır. Bu nedenle davacının iş sözleşmesinin feshi geçerli nedenle dayanmakta olup mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.”
- Karar
Bölge adliye mahkemesi kararı bozularak ortadan kaldırılmış, işe iade davası reddedilmiştir.
Emsal Karar 3: İspatlanamayan taciz iddiası haklı fesih sayılmaz
- Somut Olay
Bir okulda on üç yıl bilgisayar teknisyeni olarak çalışan işçinin iş sözleşmesi, güvenlik görevlisi olan bir çalışanın şikâyeti üzerine m. 25/II-c'ye dayanılarak feshedilmiştir. Şikâyetçi çalışanın savcılığa yaptığı başvuruda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge adliye mahkemesi, tacizin ispatlanamadığını, işyerinde yaşanan olayın ancak geçerli fesih ağırlığında olabileceğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatına hükmetmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin işverence feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığına ve buna göre davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.”
- Karar
Bölge adliye mahkemesi kararı onanmıştır.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşveren tarafında sık görülen hata, taciz iddiası üzerine yalnızca şikâyetçinin anlatımına dayanan bir tutanakla ve işçinin savunması alınmadan fesih yapılmasıdır. Bu durumda iddianın ispatı güçleşmekte ve fesih, olayın gerçekliği ortaya konulamadığı gerekçesiyle haklı sayılmayabilmektedir.