Evet. İşçi, işveren veya işvereni temsil eden biri tarafından cinsel tacize uğrarsa ya da başka bir işçi veya üçüncü bir kişi tarafından tacize uğrayıp bunu işverene bildirdiği hâlde gerekli önlemler alınmazsa, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Tacizin ispatı işçiye ait olduğundan, bildirimin ve alınan veya alınmayan önlemlerin belgelenmesi belirleyicidir.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 24/II hükmü şöyledir:
“b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.”
“d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.”
| Tacizin kaynağı | Hüküm | Ek koşul |
|---|---|---|
| İşverenin veya vekilinin bizzat tacizi | m. 24/II-b | Ayrıca bildirim şartı aranmaz |
| İş arkadaşı veya üçüncü kişi (müşteri gibi) tacizi | m. 24/II-d | İşverene bildirilmeli, buna rağmen gerekli önlemler alınmamış olmalı |
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Tacizi ispat yükü işçidedir; tanık beyanı ve somut delil bulunmadıkça fesih haklı sayılmaz
- Somut Olay
Muhasebe elemanı olarak çalışan davacı, işverenin diğer bir işçisinin cinsel tacizine uğradığını ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia etmiş ve kıdem tazminatı talep etmiştir. Yerel mahkeme, feshin haksız olduğunu ispat yükünün işverende olduğu gerekçesiyle davayı kabul etmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“İşyeri, işverenin hâkimiyet alanını oluşturur ve işverenin işçiyi gözetim borcu, cinsel içerikli bu saldırı kimden gelirse gelsin işçiyi korumayı gerektirir.”
“…işçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi durumunda, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. … davacının feshe gerekçe gösterdiği taciz iddiasına dair dinlenen davacı tanıkları bu hususta bilgilerinin bulunmadığını beyan ettikleri… davacının haklı feshi ispat edemediği gözetilerek kıdem tazminatı talebinin reddi gerekirken… karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.”
- Karar
Kıdem tazminatının kabulüne ilişkin karar, ispat eksikliği sebebiyle bozulmuştur.
Emsal Karar 2: İşverenin önlemi yetersiz kalırsa, işçinin haklı fesih hakkı doğar
- Somut Olay
Otelde kat görevlisi olarak çalışan davacı, oda temizliği sırasında bir otel müşterisinin cinsel tacizine uğramış, durumu vardiya şefine bildirmiş, şef yalnızca kapıyı kilitleyerek çalışmaya devam etmesini söylemiştir. Aynı gün başka bir odada aynı müşteri ikinci kez tacizde bulunmuş, işveren mesai bitimine kadar davacıyı çalıştırmaya devam etmiş, tacizciye yönelik hiçbir işlem yapmamıştır.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“İş yerinde cinsel tacizin önlenmesinin yolu, taciz mağdurunun herhangi bir aşağılamaya maruz kalmadan karşı çıkabilmesini, tacizde bulunanı şikayet edebilmesini sağlayacak ortamın sağlanmasından geçmektedir.”
“…davalı işverenin tacizi önleyecek ve sonrasında tacizcinin cezalandırılmasını sağlayacak şekilde gerekli adımları atmadığı anlaşılmakta olup davacı işçinin iş sözleşmesini 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/2-b maddesine göre haklı nedenle feshettiği sonucuna varılarak istek konusu kıdem tazminatının kabulüne karar verilmesi gerekirken… reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”
- Karar
Kıdem tazminatı talebinin reddine ilişkin karar bozulmuştur.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşçilerin sık düştüğü hata, tacizi yalnızca aile bireylerine veya sözlü olarak anlatıp işverene resmî biçimde bildirmemesidir. İspat yükü işçide olduğundan, yazılı bildirim ve doğrudan tanık beyanı bulunmayan iddialar mahkemece kabul görmemekte, kıdem tazminatı talebi bu sebeple reddedilebilmektedir.