Hayır. Dava sırasında yapılan işe davet, daha önce gerçekleştirilen feshi ortadan kaldırmaz ve davayı düşürmez. Fesih, karşı tarafa ulaşmakla sonuç doğuran bozucu yenilik doğuran bir irade beyanı olduğundan tek taraflı geri alınamaz. Daveti kabul etmeyen işçinin davası bu sebeple reddedilemez; aksine davet, işverenin feshin geçersizliğini kabul ettiğinin göstergesi sayılabilecektir.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 21/5 hükmü, işçinin on iş günü içinde başvurmaması hâlinde feshin geçerli bir fesih sayılacağını düzenlemektedir. Bu hükmün uygulanabilmesi kesinleşmiş bir işe iade kararının bulunmasına bağlıdır. Yargılama devam ederken yapılan davet bu hükmün kapsamında değildir.
Davetin Sonuçları
| Aşama | Davetin etkisi |
|---|---|
| Yargılama devam ederken yapılan davet | Feshi ortadan kaldırmaz; davayı düşürmez |
| İşçinin daveti kabul etmemesi | Dava reddedilemez; başvurunun samimi olmadığı sonucuna varılamaz |
| İşçinin daveti kabul edip işe başlaması | Dava kısmen konusuz kalır (bkz.) |
| Kesinleşmiş karardan sonraki davet | M. 21/5 uygulanır; samimiyet denetimi yapılır |
Ayrım belirleyicidir: samimiyet denetimi kesinleşmiş karardan sonraki başvuru ve davet için yapılmakta, yargılama sırasındaki davet bakımından uygulanmamaktadır.
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Fesih geri alınamaz; davet davayı düşürmez
- Somut Olay
Araç kiralama müdürü olarak çalışan işçinin iş sözleşmesi 25.05.2015 tarihinde feshedilmiştir. Dava dilekçesi işverene 06.07.2015 tarihinde tebliğ edilmiş, işveren 31.07.2015 tarihli ihtarname ile işçiyi işe davet etmiştir. İşçi, yerine daha önce personel alındığı gerekçesiyle daveti kabul etmemiştir. Dosyaya sunulan belgelerden, işçinin yerine 02.07.2015 tarihinde, yani davetten yaklaşık bir ay önce yeni bir işçi alındığı anlaşılmıştır.
- İlk Derece Aşaması
Mahkemece, işçinin davete uygun hareket etmemesinin feshi geçerli hâle getiren bir davranış olduğu kabul edilerek dava reddedilmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“…sözleşmenin feshi tek taraflı bozucu yenilik doğuran bir irade beyanı olup, karşı tarafa ulaştıktan sonra tek taraflı olarak geri alınması mümkün değildir. İşverence dava sırasında yapılan davet daha önce gerçekleştirilen feshi ortadan kaldırmaz. Davet geçersiz feshi geçerli hale getirmeyeceği gibi, işverenin feshin geçersizliği davası devam ederken, işçiyi işe dava açtığı için davet etmesi, bir anlamda duruşma dışında davayı kabul anlamına gelmektedir.”
“Açtığı davada yargı kararı güvencesi ile işe başlatılmasını isteme hakkına sahip olan işçi daveti kabul etmek zorunda bırakılmayacağı gibi daveti kabul etmediği için açılan davada reddedilemez.”
Dairece ayrıca, m. 21/5 hükmünün uygulanabilmesi için kesinleşmiş bir işe iade kararının bulunması gerektiği, somut olayın bu duruma uygun olmadığı belirtilmiştir.
- Karar
Hüküm bozularak ortadan kaldırılmış, feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verilmiştir.
Emsal Karar 2: Davet, feshin geçersizliğinin kabulü sayılmaktadır
- Somut Olay
İşçi, sendikal örgütlenmeye öncülük ettiği için iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek işe iade ve sendikal tazminat istemiştir. İşveren, işçiyi barkot operatörlüğünden enjeksiyon operatörlüğüne nakletmek istediğini, bildirimi imzalamaktan kaçınması üzerine sözleşmeyi geçerli nedenle feshettiğini savunmuştur. Yargılamanın devamında işveren, 14.05.2015 tarihli ihtarname ile işçiyi işe davet etmiştir.
- İlk Derece Aşaması
Mahkemece, işçinin duruşmada işe daveti açıkça reddetmiş olması gerekçe gösterilerek feshin geçerli olduğu kabul edilmiş ve dava reddedilmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Yargılama sırasında işverenin işçiyi eski işine başlatma yönünde çağrısına işçinin olumlu yaklaşmaması, işe iade davasını olumsuz yönde etkilememelidir. İşçinin işverenin çağrısına icabet etmemesi, işe dönme konusunda gerçek niyetin taşımadığı şeklinde yorumlanmamalıdır.”
“…davalı işveren tarafından yargılamanın devamında 14.05.2015 tarihli ihtarname ile davacı işçi işe davet edilmiş olup, bu suretle davalı işverenlik feshin geçerli nedene dayanmadığını kabul etmiş sayılacaktır.”
- Karar
Hüküm bozularak ortadan kaldırılmış, feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmiştir. Sendikal nedenin ispatlanamadığı belirtilerek işe başlatmama tazminatı dört aylık brüt ücret tutarında belirlenmiştir.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşçi tarafında en sık karşılaşılan hata, dava sırasında yapılan davetin kesinleşmiş karardan sonraki davetle karıştırılması ve davayı kaybetme endişesiyle davetin kabul edilmesidir. Oysa iki hâlin hukuki rejimi farklıdır; samimiyet denetimi yalnızca kesinleşmiş karardan sonraki aşamada yapılmaktadır. İşveren tarafında ise sık karşılaşılan hata, davetin davayı sonuçsuz bırakacağının varsayılmasıdır; dava sırasındaki davet feshi geri almamakta, aksine feshin geçersizliğinin kabulü olarak değerlendirilmektedir.