Dava, yargılama sırasında işçinin fiilen işe başlatılmasıyla kısmen konusuz kalır. İşe iade ve işe başlatmama tazminatı talepleri bakımından karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir; buna karşılık feshin geçersizliğinin tespiti ile boşta geçen süre ücreti talepleri yönünden yargılamaya devam edilir. Salt işe davet edilmiş olmak davayı konusuz bırakmamaktadır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 21/3 hükmüne göre kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir. Bu alacak, işçinin işe başlatılmış olmasından etkilenmemektedir. Konusuz kalma hâline ilişkin ayrı bir kanun hükmü bulunmamakta olup çözüm içtihatla belirlenmiştir.
Hangi Talep Ne Olur?
| Talep | İşçi yargılama sırasında işe başlatılırsa |
|---|---|
| Feshin geçersizliğinin tespiti | Karara bağlanır |
| Boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar | Karara bağlanır |
| İşe iade | Karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir |
| İşe başlatmama tazminatı | Karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir |
| Yargılama giderleri | Feshin geçersizliği tespit edildiğinden davacı lehine hükmedilir |
Yalnızca işe davet edilmiş olmak bu sonucu doğurmaz; davet, işe başlatmanın ön adımı olup işe başlama sonucunu doğurmamaktadır. İşçinin daveti kabul etmemesi de davayı etkilememektedir (Y9.HD, 05.02.2018, E. 2017/28274, K. 2018/1419). Anılan kararda da işçinin açtığı işe iade davasında, işverenin işe çağrısının daveti kabul etmediği için davanın reddedilmemesi gerektiği, çünkü işçinin yargı kararı güvencesi ile işe başlatılmayı talep etme hakkına sahip olduğu vurgulanmıştır.
Emsal Karar
Emsal Karar 1: Kısmî konusuz kalma ve boşta geçen süre ücreti
- Somut Olay
İş sözleşmesi feshedilen işçi işe iade davası açmış, dava açıldıktan sonra yargılama sürecinde işveren tarafından işe başlatılmıştır.
- İlk Derece Aşaması
Mahkemece işçinin kıdemi bakımından iş güvencesi kapsamında bulunmadığı kabul edilmiş; işe başlatmama tazminatı talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, boşta geçen süre ücreti talebinin ise reddine karar verilmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“…birden fazla talebi içeren işe iade davalarında yargılama sürecinde işçinin işe başlatılması durumunda işe iade ve buna bağlı olarak işe başlatmama tazminatının belirlenmesi istekleri bakımından dava konusuz kalır ise de; feshin geçersizliğinin tespiti ile buna bağlı boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakların belirlenmesi istekleri yönünden davaya devam olunarak karar verilmesi gerekmektedir. Yerleşik Yargıtay uygulaması da bu yöndedir.”
Dairece ayrıca kıdem hesabında geçersiz sayılan fesih öncesindeki hizmet süresinin dikkate alınması gerektiği, buna göre işçinin iş güvencesi kapsamında kaldığı saptanmıştır.
- Karar
Hüküm bozularak ortadan kaldırılmış; feshin geçersizliğine, işe iade ve işe başlatmama istekleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların davalıdan tahsiline, ayrıca davacı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmiştir.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
En sık karşılaşılan hata, işe başlatılan işçinin davadan feragat etmesidir. Feragat kesin hüküm sonucu doğurduğundan boşta geçen süre ücreti ve feshin geçersizliğine bağlı diğer haklar da ortadan kalkmaktadır. Doğru yol, feragat değil, yalnızca konusuz kalan talepler yönünden karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesini istemektir. İşveren tarafında ise sık karşılaşılan hata, işe başlatmanın boşta geçen süre ücretini de karşıladığının varsayılmasıdır.