Kural olarak hayır. Aynı gruba veya holdinge bağlı şirketlerin her biri ayrı tüzel kişilik ve ayrı işverendir; farklı şirketlerde geçen hizmetler kendiliğinden birleşmez. Süreler ancak işyeri devri, iş sözleşmesinin devri, asıl işveren-alt işveren ilişkisi veya birlikte istihdam bulunduğunda birleşir ve şirketler birlikte sorumlu olur. Ortakların, adresin veya yöneticilerin aynı olması anlamındaki organik bağ da tek başına bu sonucu doğurmamaktadır.
Yasal Dayanak
İşveren, 4857 sayılı İş Kanunu m. 2 uyarınca iş sözleşmesinin tarafı olan kişidir:
“Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.”
Kıdemin birleştirilmesi 1475 sayılı Kanun m. 14 ile aynı işverenin işyerleriyle ve işyeri devriyle sınırlanmıştır:
“İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır.”
Holding bünyesindeki şirketlerin her birinin ise ayrı bir tüzel kişiliği olması sebebiyle teknik olarak “aynı işveren” olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
Holding içinde işçinin yazılı rızasıyla başka bir şirkete geçici olarak gönderilmesi ise m. 7 kapsamında bir geçici iş ilişkisidir ve işverenin değişmesi sonucunu doğurmaz (Bkz.geçici iş ilişkisi).
Hangi Hâlde Süreler Birleşir, Şirketler Birlikte Sorumlu Olur?
| Durum | Sonuç | Kaynak |
|---|---|---|
| Birlikte istihdam (işçinin aynı anda birden fazla şirkete iş görmesi) | Süre birleşir, şirketler müteselsilen sorumludur | YHGK E. 2017/3109; 9. HD E. 2023/1458 |
| İşyeri veya iş sözleşmesinin devri | Süre birleşir; devredenin sorumluluğu kendi dönemi ve devir tarihindeki ücretle sınırlıdır | 1475 m. 14 |
| Asıl işveren-alt işveren ilişkisi | Süre birleşebilir | 4857 m. 2 |
| Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması | Alacaklıdan mal kaçırma amacı ispatlanırsa perdenin arkasındaki şirket sorumludur | YHGK E. 2017/3109 |
| Yalnızca organik bağ | Tek başına birleşme ve birlikte sorumluluk doğurmaz | 9. HD E. 2025/9811; 9. HD E. 2020/1076 |
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Organik bağ tek başına tüzel kişilik perdesini kaldırmaz
- Somut Olay
İşçi, 2003-2007 yılları arasında bir akaryakıt şirketinde çalıştığını, ancak çalışmasının 70 gününün ortaklarının bir kısmı aynı olan bir inşaat şirketinden bildirildiğini ileri sürmüştür. Mahkeme şirketler arasında organik bağ bulunduğunu kabul ederek ikisini tüm alacaklardan birlikte sorumlu tutmuş, bozma kararına direnmiştir. Şirketlerin faaliyet alanları, adresleri ve müdürleri farklıdır; üç ortaktan ikisi aynıdır.
- Genel Kurulun Gerekçesi
“Birlikte istihdam olgusunun varlığı her ne kadar daha çok şirket grupları içinde ortaya çıkmakta ise de bu ilişkinin kurulması için birlikte işverenlerin aynı şirket grubu içerisinde yer alması zorunlu değildir. Önemli olan aynı grup içinde yer alma değil, birlikte işverenlerin işçi ile olan ilişkilerini ayrı ayrı değerlendirebilme olanağını ortadan kaldıracak şekilde işçi ile hukukî bir bağlantı içinde olmalarıdır.”
“Başka bir deyişle şirketler arasında organik bağ tespit edilse dâhi tüzel kişilik perdesinin aralanması ve alacağın perdenin arkasındakinden de istenebilmesi için sırf alacaklıdan mal kaçırmak ve onu zarara uğratmak amacıyla kötü niyetli işlemler yapıldığının da somut verilerle ispatlanması gerekmektedir.”
“Şirketler arasında ortakların akraba olması tek başına organik bağ veya tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için yeterli değildir veya şirketlerin aynı faaliyeti yürütüyor olması organik bağ için yeterli değildir”
- Karar
Direnme kararı bozulmuş; şirketlerin tüm dönemden birlikte sorumluluğu reddedilmiş, yalnızca inşaat şirketinden bildirilen 70 günlük süre için iki şirketin müteselsil sorumluluğu kabul edilmiştir.
Emsal Karar 2: Eş zamanlı istihdamda şirketler tüm süreden birlikte sorumludur
- Somut Olay
Genel müdür, 2005'ten itibaren bir yayın şirketinde çalışırken 2011'de aynı grubun teknoloji şirketinden de sigortalı gösterilmiş ve 2015'teki feshe kadar iki şirkete birlikte hizmet vermiştir. Bölge adliye mahkemesi, iki şirketin ayrı ayrı bildirim ve ödeme yaptığı gerekçesiyle yıllık izin ücretini şirket bazında ayırmıştır.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Dosya kapsamına göre davalı Şirket yetkililerinin ve ortaklık yapılarının aynı olduğu, aralarında hukuki ve fiili irtibatın bulunduğu, davacının her iki davalıya ait işyerinde de çalıştığı ve istihdamın eş zamanlı olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca davacının yıllık izin alacağının tüm hizmet süresi bakımından hesaplanması ve davalı Şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi gerekli iken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”
- Karar
Bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuştur.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşçi tarafında sık yapılan hata, grup şirketlerin birlikte sorumlu tutulması adına davanın yalnızca “organik bağ” iddiasına dayandırılmasıdır; ortak veya adres birliği ispatlansa dahi birlikte istihdam, devir veya tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasını gerektiren bir kötüniyet iddiası ayrıca gösterilmedikçe birlikte sorumluluk talepleri reddedilmektedir.