İşçinin tatil günü ücreti, kural olarak çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücrettir. Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerde bu ücret, ödeme döneminde kazanılan ücretin, aynı süre içinde fiilen çalışılan gün sayısına bölünmesiyle; saat ücretiyle çalışanlarda ise saat ücretinin yedi buçuk katı alınarak hesaplanmaktadır. Aylığı tam ödenen aylık ücretli işçilere ise hafta tatili ve genel tatil ücreti ayrıca hesaplanmaz, çünkü bu ücret zaten aylık maaşın içindedir.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 49 hükmü şu şekildedir:
“İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir.”
“Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.”
“Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedibuçuk katıdır.”
“Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.”
Ücret Şekline Göre Tatil Ücreti Hesabı
| Ücret şekli | Tatil ücretinin hesaplanma yöntemi |
|---|---|
| Parça başına / akort / götürü | Ödeme döneminde kazanılan toplam ücret, aynı dönemde fiilen çalışılan gün sayısına bölünür; çıkan ortalama, bir günlük tatil ücretidir |
| Yüzde usulü | İşçinin o hafta/dönemde elde ettiği ücretler toplamı, çalıştığı gün sayısına bölünerek bir günlük tatil ücreti bulunur |
| Saat ücreti | Tatil günü ücreti, saat ücretinin 7,5 katı olarak hesaplanır |
| Aylık ücret (tam ödenen) | m. 46, m. 47 ve m. 48/I hükümleri uygulanmaz; hafta tatili ve genel tatil ücreti ayrıca hesaplanmaz, aylık maaşın içinde kabul edilir — ancak işçi bu günlerde fiilen çalışırsa, çalıştığı her gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir |
Bu madde, tatil ücretinin miktarının ücret şekline göre nasıl belirleneceğini düzenlemekte; tatil gününde çalışılması hâlinde hak kazanılacak ilave ücret ise m. 46 (hafta tatili) ve m. 47 (genel tatil) hükümlerine göre belirlenmektedir.
Emsal Karar
Emsal Karar 1: Yüzde usulünde tatil ücreti, o hafta elde edilen ücretler toplamının altıya bölünmesiyle bulunur
- Somut Olay
Bir işçinin hafta tatili ücreti alacağı hesaplanırken, işçinin parça başına veya yüzde usulüne göre çalışıp çalışmadığı ve buna göre tatil ücretinin nasıl belirleneceği taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmuştur. Dosyada, davacı tarafından imzalanmış bordrolarda hafta tatili ödemesi tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, bir ödeme dönemi içinde kazanılan ücretler toplamı çalışılan gün sayısına bölünerek hesaplama yapılmalıdır. Yüzde usulünün uygulandığı işyerleri bakımından da işçinin o hafta elde ettiği ücretlerin toplamı altıya bölünerek tatil ücreti elde edilir. Yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde hafta tatili ücreti, belirlenen günlük ücretin zamlı kısmına göre hesaplanmalıdır.”
- Karar
Yerel mahkeme kararı, tahakkuk ve ödeme bulunan ayların hesap dışı bırakılmadan hafta tatili hesabı yapılması nedeniyle bozulmuştur.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşveren tarafında sık görülen hata, parça başı veya yüzde usulü çalışan işçilerin tatil ücretinin, sabit ücretli işçilerdeki gibi doğrudan son (güncel) ücret üzerinden hesaplanmasıdır; oysa m. 49 uyarınca bu ücret şekillerinde tatil ücreti, ilgili ödeme döneminde fiilen kazanılan ücretin çalışılan günlere bölünmesiyle bulunur ve dönemden döneme değişebilir.