Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan işçiye, hiçbir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenmekte; işçi bu günlerde tatil yapmayıp çalışırsa, bu ücrete ek olarak çalıştığı her gün için ayrıca bir günlük ücret daha ödenmektedir. Buna göre bayram günü çalışan bir işçi, o gün için toplam iki günlük ücrete hak kazanmaktadır: biri çalışmasa da zaten ödenmesi gerekecek tatil ücreti, diğeri fiilen çalışmanın karşılığıdır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 44 hükmü şu şekildedir:
“Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir. Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.”
Atıf yapılan 4857 sayılı İş Kanunu m. 47 hükmü ise ücretin miktarını düzenlemektedir:
“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.”
Bayramda Çalışmanın Hukuki Şartları
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Sözleşme veya onay | Toplu iş sözleşmesinde veya iş sözleşmesinde hüküm yoksa, bayram/genel tatil günü çalıştırmak için işçinin onayı gereklidir |
| Ücret miktarı | Çalışılmasa da hak edilen 1 günlük ücret + fiilen çalışmanın karşılığı 1 günlük ücret = toplam 2 günlük ücret |
Hangi günlerin genel tatil sayıldığı ve ücretin ayrıntılı hesaplanma yöntemi için m. 47 sayfasındaki yazımızdan detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.
Emsal Karar
Emsal Karar 1: Bayramda kısmi çalışma dahi tam yevmiye ödemesini gerektirmektedir
- Somut Olay
Bir otelde teknik servis görevlisi olarak çalışan işçi, haftanın yedi günü ve resmî/dini bayramlarda da çalıştığını, buna karşılık ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ödenmediğini ileri sürerek dava açmıştır. Yerel mahkeme, bir kısım aylara ait bordrolarda görünen ilave tahakkukların ulusal bayram/genel tatil ödemesi olduğunu kabul ederek davayı kısmen kabul etmiş; işçi tarafı ise dosya kapsamında bordrolardaki imzalara itiraz (imza inkârı) etmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Bilindiği üzere, çalışılmasa da her bir ulusal bayram genel tatil günü bakımından 1 günlük yevmiye işçiye yasa gereği ödenmelidir. Çalışma karşılığı ödenmesi gereken ulusal bayram genel tatil ücreti ise, çalışmasa da ödenmesi gereken bu 1 günlük yevmiyeye ilaveten, çalışılan her bir ulusal bayram genel tatil günü için 1 günlük ilave yevmiye tahakkuk ettirilerek ödenir. 1 günlük çalışma karşılığı hafta tatili/ulusal bayram genel tatil ücreti tahakkuk ettirilmesi için, hafta tatili/ulusal bayram genel tatil günü içinde 7,5 saatlik çalışmanın tam olarak yapılması gerekmez, bir hafta tatili/ulusal bayram genel tatil günü içinde 7,5 saatten çok daha az da olsa bir çalışma yapılması halinde, çalışma karşılığı ulusal bayram genel tatil ücretine 1 günlük tam yevmiye… üzerinden hak kazanılır.”
- Karar
Yerel mahkeme kararı, bordrolardaki ilave tahakkukların gerçekten ulusal bayram/genel tatil ödemesi olup olmadığının ve imza inkârı bulunan bordroların imza incelemesinden geçirilip geçirilmediğinin aydınlatılmadan hüküm kurulması nedeniyle bozulmuştur.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşveren tarafında sık görülen hata, bayram günü çalışmasının sadece birkaç saat sürmesi hâlinde ücretin saat bazında ödenmesidir; oysa m. 44 ve m. 47 uyarınca çalışılan her gün için tam bir günlük ücret ödenmesi gerekmekte, çalışmanın süresi bu sonucu değiştirmemektedir.