Kural olarak alamaz. Çalışma saatlerini kendisi belirleyen ve görevinin gerektirdiği yüksek ücreti alan üst düzey yöneticinin, ayrıca fazla çalışma ücreti talep etmesi genelde kabul görmemektedir. Hafta tatili ve genel tatil ücreti ise üst düzey yöneticiye de ödenmektedir.
Yasal Dayanak
Fazla çalışma ücreti 4857 sayılı İş Kanunu m. 41 hükmüne dayanmaktadır. Kanunda üst düzey yöneticiyi fazla çalışma ücretinden ayrık tutan bir hüküm bulunmamaktadır. İstisna, Yargıtay içtihadıyla oluşturulmuştur. Hukuk Genel Kurulu, kavramı m. 2 hükmündeki işveren vekili tanımı üzerinden açıklamaktadır:
“İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.”
Üst düzey yöneticilik, işveren vekilliğinden daha dar bir konumu ifade etmektedir. Her işveren vekili üst düzey yönetici sayılmamakta, unvan da tek başına belirleyici olmamaktadır.
Üst Düzey Yönetici Kabulünde Aranan Ölçütler
| Ölçüt | Açıklama |
|---|---|
| Yönetim yetkisi | İşyerinin bütününü sevk ve idare etmek, işçilere emir ve talimat vermek |
| Çalışma saatini belirleme | Kendi çalışma gün ve saatlerini bizzat belirleyebilmek |
| Üstte talimat veren kişinin yokluğu | Aynı yerde görev ve talimat veren, çalışma saatini belirleyen başka yönetici veya ortak bulunmamak |
| Ücret düzeyi | Görev ve sorumluluğun gerektirdiği yüksek ücretin ödenmesi |
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Üstü bulunmayan ve yüksek ücret alan işletme müdürü fazla çalışma ücreti alamaz
- Somut Olay
Bir petrol istasyonunda işletme müdürü olarak çalışan işçi, haftanın yedi günü uzun saatler çalıştığını ileri sürerek fazla çalışma ücreti talep etmiştir. İşçinin sözleşmesinde görevi “Departman Yöneticisi” olarak tanımlanmış, yönetim kurulu kararıyla şirketi belirli konularda temsil yetkisi verilmiştir. Son ücreti asgari ücretin yaklaşık on katıdır. İlk derece mahkemesi, Özel Dairenin bozma kararına karşı davayı kabulde direnmiştir.
- Genel Kurulun Gerekçesi
“…üst düzey yönetici, ilke olarak iş yerinde işveren vekili sıfatını taşımanın ötesinde iş yerinin bütününü sevk ve idare eden, işçilerin çalışmalarını ve çalışma saatlerini düzenleyerek onlara emir ve talimat veren, duruma ve iş yeri düzenine göre işe alma ve işçi çıkarma yetkisini de taşıyabilen kimse olarak tanımlanabilir.”
“Ancak aynı yerde kendisine görev ve talimat vererek denetleyen, çalışma saatlerini belirleyen başka bir yönetici veya şirket ortağının bulunması hâlinde kişinin üst düzey yönetici olmadığının kabulü yoluna gidilebilir.”
- Karar
Kendisine talimat veren bir üst yöneticinin varlığı ispatlanamadığından işçinin üst düzey yönetici olduğu kabul edilmiş ve direnme kararı bozulmuştur.
Emsal Karar 2: Üst düzey yönetici hafta tatili ve genel tatil ücretini alabilir
- Somut Olay
Bir otelde genel müdür olarak sekiz yılı aşkın süre çalışan işçi, fazla çalışma ile hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti talep etmiştir. Mahkemeler, işçinin kendi çalışma saatlerini belirlediği ve kimseden talimat almadığı gerekçesiyle bu alacakların tamamını reddetmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Hafta tatili dinlenme hakkına ilişkin olup işçinin ücretinin yüksek olması veya çalışma saatlerini kendisinin belirlemesi bu hakkın kullanımına engel teşkil etmez.”
- Karar
Fazla çalışma alacağının reddi yerinde görülmüş, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin de reddedilmesi hatalı bulunarak karar bozulmuştur.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşveren tarafında yapılan en sık hata, müdür unvanı taşıyan her işçiyi üst düzey yönetici saymak ve bu nedenle fazla mesai, hafta tatili gibi ekstra çalışmaların karşılığını ödemesi gerekmediği yanılgısı ile hareket etmesidir. Unvan belirleyici olmadığı gibi, tatil ücretleri bakımından da istisnanın uygulanabilmesi zaten mümkün olmamaktadır.