Evet. Asıl işveren, alt işveren işçisinin o işyerinde geçen tüm çalışma süresine ait kullandırılmayan yıllık izin ücretinden son alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Alt işverenin değişmesi izin süresini bölmemekte, işçinin aynı işyerindeki toplam süresi esas alınmaktadır. İşyerinden daha önce ayrılan devreden alt işverenler ise feshe bağlı bir alacak olan yıllık izin ücretinden kural olarak sorumlu tutulmamaktadır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 2 hükmü asıl işverenin sorumluluğunu şu şekilde düzenlemektedir:
“Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.”
m. 56 hükmünün son fıkrası, alt işveren değişikliğinde izin süresinin hesabını ve asıl işverenin denetim yükümlülüğünü belirlemektedir:
“Alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği halde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır. Asıl işveren, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla, alt işveren ise altıncı fıkraya göre tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene vermekle yükümlüdür.”
Alacağın doğduğu an m. 59 hükmüyle belirlenmektedir:
“İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.”
Asıl işveren ile son alt işverenin sorumluluğu işçiye karşı müteselsil niteliktedir; işçi alacağın tamamını bunlardan herhangi birinden isteyebilmektedir.
Emsal Karar
Emsal Karar 1: Asıl işveren tüm dönemden, son alt işveren feshe bağlı alacaklardan sorumludur
- Somut Olay
İşçi, bir belediyeye ait işyerinde değişen alt işverenler bünyesinde çalışmış, SGK kayıtlarına göre 01.03.2009-24.03.2014 tarihleri arasındaki son döneminde en son alt işveren şirketin işçisi olarak görev yapmıştır. Mahkeme, alacakları asıl işveren belediye yönünden kısmen kabul etmiş, son alt işveren şirket yönünden davayı reddetmiştir. Hükme esas bilirkişi raporunda 5 yıl 10 günlük kıdem için izin süresi 90 gün olarak hesaplanmıştır.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Asıl işverenin ise, davacının tüm çalışma dönemine ilişkin olmak üzere, iş sözleşmesinden doğan tüm alacaklarından sorumlu olması İş Kanunu’nun 2. maddesi gereğidir.”
“Bu bağlamda; en son alt işveren davalı .. Grup İnş.Tem.Ltd.Şti’nin, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti açısından asıl işveren davalı ... ile müştereken ve müteselesilen sorumlu tutulması gerekirken, anılan davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”
- Karar
Karar oy birliğiyle bozulmuştur. Daire ayrıca, işçinin kıdemine göre hak kazandığı izin süresinin 90 gün değil 70 gün olduğunu belirtmiştir.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşçi tarafında sık yapılan hata, davanın yalnızca son alt işverene karşı açılmasıdır; ihale süresi sona eren alt işverenlerin tasfiye edilmesi veya tahsil kabiliyetinin bulunmaması hâlinde alacak tahsili kimi durumlarda zora girebilmektedir. Oysaki hem asıl işveren hem de alt işverene dava birlikte yöneltildiğinde işçinin alacağını tahsil kabiliyeti büyük ölçüde artacaktır.