Evet, ancak yalnızca beyan sözleşmenin esaslı noktalarından birine ilişkinse. İşe alınırken diploma, sertifika, sabıka kaydı veya önceki iş deneyimi gibi esaslı bir konuda gerçeğe aykırı beyanda bulunan işçinin sözleşmesi, işveren tarafından kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeksizin feshedilebilir. İşverenin yanıltmayı öğrendiği günden itibaren altı iş günlük hak düşürücü süre işlemeye başlamaktadır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 25/II-a hükmüne göre
“İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması” haklı fesih nedenidir.
Bu fesih hakkının kullanılması ayrıca süreyle sınırlandırılmıştır. İş Kanunu m. 26 hükmüne göre, işverenin yanıltıcı beyanı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü ve her hâlde beyanın yapıldığı tarihten itibaren bir yıl geçtikten sonra fesih hakkı kullanılamaz; işçinin bu yanıltma sonucunda maddi çıkar sağlamış olması hâlinde bir yıllık süre uygulanmaz.
| Beyanın konusu | Esaslı nokta sayılır mı |
|---|---|
| Diploma, sertifika, mesleki yeterlilik belgesi | Evet |
| İlanda açıkça aranan yabancı dil belgesi veya deneyim süresi | Evet |
| İşin niteliğine göre aranan sabıka kaydı | Evet |
Emsal Karar
Emsal Karar 1: Sahte diploma sunmak, eğitim durumunu sözleşmenin esaslı noktası hâline getirir
- Somut Olay
2007-2018 yılları arasında insan kaynakları müdürü olarak görev yapan işçinin şahsi dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda, işe girişte sunduğu meslek lisesi diplomasının sahte olduğu tespit edilmiştir. İşveren, işçinin işvereni aldatma iradesiyle hareket ettiğini ileri sürerek çalışma dönemi boyunca ödenen ücretlerin iadesini talep etmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Davacının diplomasının sahte olmasının, taraflar arasında gerçekleşen iş ilişkisini ortadan kaldırmayacağı fakat iş sözleşmesinin feshine ilişkin sonuç doğurabileceği.”
Davacı işveren temyiz dilekçesinde, “davalının eğitim durumunun iş ilişkinin esaslı noktalarından birini oluşturduğunu” ileri sürmüş, Daire bu tespiti onaylayarak sahte diplomanın esaslı nokta niteliğini teyit etmiştir.
- Karar
Ücretlerin iadesi talebinin reddine ilişkin karar onanmıştır; iş fiilen ifa edildiğinden ücret sebepsiz zenginleşme sayılmamıştır.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşverenlerin sık düştüğü hata, yanıltıcı beyanı öğrenmelerine rağmen altı iş günlük süreyi kaçırmalarıdır; süre geçtikten sonra yapılan fesih artık haklı sebebe dayanmayacaktır.