Evet. İşyerinde düzenli olarak sağlanan yemek ve yol yardımı, ister nakden ödensin ister işyerinde fiilen yemek verilmesi veya servis aracı tahsisi biçiminde sağlansın, kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete dâhil edilmektedir. Belirleyici olan ödemenin nakdî mi ayni mi yapıldığı değil, yardımın düzenli ve süreklilik arz eden bir uygulama hâline gelip gelmediğidir; ancak geçici veya bir kaç seferlik yardımlar hesaba katılmamaktadır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 32 ücretin genel tanımını yapmaktadır; kıdem tazminatına esas ücretin bu tanımdan hareketle genişletilmesi Yargıtay içtihadıyla yerleşmiştir:
“Kıdem tazminatına esas alınacak olan giydirilmiş ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur.”
| Durum | Giydirilmiş ücrete etkisi |
|---|---|
| Düzenli olarak her ay ödenen yemek/yol parası | Dâhil edilir |
| İşyerinde her gün fiilen sağlanan yemek (yemekhane) | Dâhil edilir; tutarı işyeri kayıtlarından veya ilgili esnaf odası tarifesinden belirlenir |
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Süreklilik taşımayan servis yardımı giydirilmiş ücrete dâhil edilmez
- Somut Olay
Bir üniversiteye bağlı işletmede çalışan işçinin kıdem tazminatı hesabında, bilirkişi raporu aylık otuz altı TL yol yardımını giydirilmiş ücrete dâhil etmiştir. Davalı işveren, servis imkânının yalnızca mesainin geç saatte bitmesi hâlinde sağlandığını ileri sürmüştür.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Kıdem tazminatına esas alınacak olan giydirilmiş ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur... servis yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır.”
“Dosya içeriğine göre, servis yardımı gece geç saatte çıkıldığında yapıldığı davacı tanıklarınca beyan edildiğinden sürekli ve kararlılık arz eden bir servis yardımı uygulamasının varlığından söz edilemez. Buna göre servis yardımı eklenmeksizin giydirilmiş ücret belirlenmelidir.”
- Karar
Kıdem tazminatı hesabına ilişkin karar bu gerekçeyle bozulmuştur.
Emsal Karar 2: Yemeğin parasal karşılığı işyerindeki maliyetle, yemek verilmiyorsa esnaf kuruluşu tarifesiyle belirlenir
- Somut Olay
Kıdem tazminatı hesabında bilirkişi, davacıya belirli bir aylık tutarda yemek ücreti sağlandığını kabul etmiş, bu tutarın lokantacılar odası tarifesine göre hesaplandığını belirtmiş, ancak yıllara göre herhangi bir kayıt eklememiştir. Davalı işveren, yemeğin işyerinde toplu olarak temin edildiğini ve bilirkişinin kabul ettiği tutarın fahiş olduğunu ileri sürmüştür.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Davacının son olarak görev yaptığı işyerinde yemek çıkıp çıkmadığı, çıkıyorsa bu yemeğin maliyeti, yemekhanede yemek verilmiyorsa fesih tarihinde bir öğün yemeğin ilgili esnaf kuruluşundan maliyeti tespit edilmeden, bu konuda herhangi bir delil sunulmadan aylık yemek ücretinin kabul edilmesi hatalıdır.”
- Karar
Eksik inceleme sebebiyle bozulmuş; ilgili meslek kuruluşlarından (lokantacılar odası gibi) fiyat araştırması yapılması gerektiği belirtilmiştir.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
Uygulamada sık karşılaşılan hata, işyerinde yemek veya servis sağlanmasının, bunun nakden ödenmediği gerekçesiyle giydirilmiş ücret hesabı dışında bırakılmasıdır. Yargıtay'a göre belirleyici olan ödemenin şekli değil, yardımın süreklilik taşıması ve parasal bir karşılığının bulunabilmesidir.