Evet, ancak sonuç mahkûmiyetin niteliğine göre değişir. İşyerinde işlenen ve yedi günden fazla hapisle cezalandırılan, ertelenmeyen bir suç hâlinde kıdem tazminatı ödenmez. İşyeri dışında işlenen bir suçtan verilen mahkûmiyetin infazı için cezaevine girilmesi ise tutukluluktan farklı olarak zorlayıcı sebep hükmüne tabi tutulmakta, devamsızlık bir haftayı aştığında işveren derhal fesih hakkını kullanabilmekte, ancak bu hâlde işçiye kıdem tazminatı ödenmesi gerekmektedir.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 25 üç ayrı hükümde hapis ve mahkûmiyet hâllerine değinmektedir. II-f bendine göre
“İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi” haklı fesih nedenidir.
III numaralı fıkraya göre ise “işçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması” zorlayıcı sebep sayılır. IV numaralı fıkra ise sadece gözaltı ve tutukluluğu kapsar: “işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.”
| Hâl | Uygulanacak hüküm | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı |
|---|---|---|---|
| İşyerinde işlenen, 7 günden fazla hapisle cezalandırılan ve ertelenmeyen suç | m. 25/II-f | Ödenmez | Ödenmez |
| Gözaltı veya tutukluluk, bildirim süresini aşan devamsızlık | m. 25/IV | Ödenir | Ödenmez |
| Kesinleşmiş mahkûmiyetin infazı için cezaevine giriş, bir haftayı aşan devamsızlık | m. 25/III (kıyasen zorlayıcı sebep) | Ödenir | Ödenmez |
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Mahkûmiyet hâli m. 25/IV kapsamına girmez, zorlayıcı sebep sayılır
- Somut Olay
Kesinleşen cezasının infazı için cezaevine giren, müddetnameye göre 13 yıl 4 ay mahkûmiyeti bulunan işçinin sözleşmesi devamsızlık sebebiyle feshedilmiş; yerel mahkeme feshi geçerli sayarak kıdem tazminatını reddetmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“Belirtmek gerekir ki IV. fıkraya mahkumiyet girmemektedir. Dolayısı ile mahkumiyet halinde bildirim süresinin beklenmesi gerekmemektedir. Mahkumiyet hali işçiden ve çevresinden kaynaklandığından bir haftayı aştığı takdirde çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı neden olduğundan, işverenin feshi haklı kabul edilmelidir.”
“İşveren 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/I, 25/III ve 25/IV maddesindeki nedenlerle feshederse haklı nedenle olsa bile kıdem tazminatı ödenmelidir.”
- Karar
Kıdem tazminatının reddine ilişkin karar bozulmuştur.
Emsal Karar 2: Fesih hakkı kullanılmazsa kesintili çalışma dönemleri birleşir
- Somut Olay
Bir otelde resepsiyon görevlisi olarak yıllarca kesintili çalışan işçi, işyeriyle ilgisi bulunmayan bir suç sebebiyle 2008 yılında tutuklanmış, mahkûmiyeti kesinleşince 2015 yılında yeniden hapse girmiş, her iki dönemin ardından da aynı işyerinde çalışmaya devam etmiştir. İşveren, 2016 yılındaki fesihte 2008 öncesi çalışma süresinin o tarihteki suç nedeniyle kıdem tazminatı doğurmayacak şekilde sona erdiğini savunmuştur.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“'f' alt bendine göre ... kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyen haklı bir fesih sebebidir ... Ancak Kanunun 25/II-f bendine göre fesih halinde işçinin kıdem tazminatına hak kazanması mümkün olmadığı halde, 25/IV hükmüne göre fesih halinde işçiye kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği göz ardı edilmemelidir.”
“Haklı sebeple derhal fesih hakkı, bozucu yenilik doğurucu bir hak olup ... haklı fesih hakkının mevcut olması ile bu hakkın kullanılması ayrı hususlardır ... işverence fesih hakkının kullanıldığını kabul etmek mümkün değildir.”
- Karar
Kesintili çalışma sürelerinin birleştirilerek kıdem tazminatının bu süreler üzerinden hesaplanması gerektiği belirtilerek, aksi yöndeki karar bozulmuştur.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşverenlerin sık düştüğü hata, işçinin mahkûm olduğunu öğrendiğinde açıkça fesih iradesini ortaya koymayıp sonrasında işçiyi tekrar çalıştırmaya devam etmek, ardından yıllar sonra kıdem tazminatı ödemesinde önceki dönemi dikkate almamaktır. Oysaki işçi işten çıkarılmadığından önceki dönem kıdem tazminatının tasfiye edilmesi söz konusu olmayacaktır.