Evet. İşçinin iş sözleşmesi sona erdiğinde işveren, işin çeşidini ve süresini gösteren bir çalışma belgesi vermek zorundadır; bu belge her türlü resim ve harçtan muaftır. Belgenin zamanında verilmemesinden veya belgede gerçeğe aykırı bilgi bulunmasından zarar gören işçi, bu zararını eski işverenden tazminat olarak isteyebilir. Aynı hak, işçiyi yeni işe alan işveren bakımından da tanınmıştır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 28 hükmü şöyledir:
“İşten ayrılan işçiye, işveren tarafından işinin çeşidinin ne olduğunu ve süresini gösteren bir belge verilir. Belgenin vaktinde verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veyahut işçiyi işine alan yeni işveren eski işverenden tazminat isteyebilir. Bu belgeler her türlü resim ve harçtan muaftır.”
Yükümlülüğün ihlali ayrıca idari yaptırıma bağlanmıştır; 4857 sayılı Kanun m. 99/1-d uyarınca çalışma belgesi düzenlemeyen veya belgeye gerçeğe aykırı bilgi yazan işveren veya işveren vekiline idari para cezası verilmektedir. Bu ceza, işçinin uğradığı somut zararın tazminini sağlamamaktadır; zarar gören işçi veya yeni işveren, zararını ayrıca kanıtlayarak eski işverenden talep edecektir.
| Durum | Sonucu |
|---|---|
| Belgenin hiç verilmemesi | İdari para cezası; ayrıca ispatlanan zarar tazmin edilir |
| Belgede gerçeğe aykırı bilgi bulunması | İdari para cezası; bilgiden zarar gören işçi veya yeni işveren tazminat isteyebilir |
| Belgenin geç verilmesi | Gecikmeden doğan somut zarar ispatlanırsa tazminata konu olur |
Emsal Karar
Emsal Karar 1: Çalışma belgesi verme borcu, sözleşme sona erse dahi devam eder
- Somut Olay
İşçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra, önceki işvereni temsil eden kişinin sektördeki diğer işyerlerine gönderdiği bir yazışmayla işçi hakkında olumsuz beyanlarda bulunduğu ileri sürülmüş; işçi bu nedenle maddi ve manevi tazminat talebiyle dava açmıştır. Yerel mahkeme, uyuşmazlığın iş sözleşmesinden doğmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“4857 sayılı İş Kanunu 28. maddesi gereğince işten ayrılan işçiye bir çalışma belgesi verilir... İşçiye çalışma belgesi verilmesi, işverenin gözetme borcu içinde değerlendirilerek, borç ilişkisinin sonraya etkisi kapsamında bulunmaktadır.”
“Somut olayda iş sözleşmesi sona ermesine rağmen borç ilişkisinin ard etkisi söz konusudur. Uyuşmazlığın bakım ve görüm yeri iş mahkemesidir.”
- Karar
Görevsizlik kararı bozulmuş; uyuşmazlığın esasına girilerek karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hata
İşveren tarafında, belge talebinin ihtarnameyle iletilmesine rağmen yanıtsız bırakılması sık görülen bir ihmaldir; bu ihmal şikayet halinde işverene idari para cezası olarak sıklık ile geri dönebilmektedir.