Evet. Muvazzaf askerlik hizmeti sebebiyle iş sözleşmesini fesheden işçi, feshin gerçekten askerlik nedenine dayanması ve en az bir yıllık kıdeminin bulunması koşuluyla kıdem tazminatına hak kazanır. Fesih için ihbar öneli tanınmasına gerek yoktur; ancak işçi haklı nedenle kendisi fesih yaptığından ihbar tazminatı talep edemez.
Yasal Dayanak
4857 sayılı Kanun'un 120. maddesi yollamasıyla hâlen yürürlükte bulunan 1475 sayılı Kanun m. 14/I-3 hükmü şöyledir:
“Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin… 3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle… feshedilmesi… hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir.”
Muvazzaf askerlik hizmeti, yirmi yaşını doldurmuş her erkek Türk vatandaşının zorunlu olarak yerine getirdiği bir vatandaşlık ödevidir. Kısa dönemli manevra veya benzeri bir nedenle silah altına alınma hâli ise bu bentte yer almadığından, ayrı biçimde 4857 sayılı Kanun m. 31 hükmüne tabidir ve doksan günü aşan hâllerde işverence yapılmış bir fesih sayılır.
İspat Bakımından Hazırlanması Gerekenler
Emsal Kararlar
Emsal Karar 1: Fesih gerçekten askerlik nedenine dayanmalı, ayrılan işçi başka işyerinde çalışmamalıdır
- Somut Olay
Davacının işten ayrılma belgesinde, ayrılma nedeni olarak 28.02.2002 tarihi itibarıyla askerlik gösterilmiştir. Yerel mahkeme, bu döneme ilişkin kıdem tazminatı talebini reddetmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“İşçinin muvazzaf askerlik sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için feshin gerçekten askerlik nedenine dayanması gerekir. Ayrıldıktan sonra bir başka işyerinde çalışan işçinin muvazzaf askerlik sebebiyle ayrıldığı düşünülemez. İşçinin muvazzaf askerlik celp döneminden makul bir süre önce ayrılması da mümkün görülmelidir.”
“İşçinin muvazzaf askerlik sebebiyle iş sözleşmesini feshinde ihbar öneli tanınmasına da gerek yoktur.”
- Karar
Askerlik nedeniyle ayrılan döneme ilişkin kıdem tazminatının reddi hatalı bulunarak karar bozulmuştur.
Emsal Karar 2: Celp tarihinden makul süre önce ayrılma, kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz
- Somut Olay
Davacı, muvazzaf askerlik sebebiyle 26.05.2015 tarihinde iş sözleşmesini feshetmiş, askerlik şubesinin yazı cevabına göre 03.08.2015 tarihinde askere sevk edilmiştir. Aradaki süre 2 ay 8 gündür. Yerel mahkeme, bu süreyi makul kabul etmeyerek kıdem tazminatı talebini reddetmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“İşçinin muvazzaf askerlik sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için feshin gerçekten askerlik sebebine dayanması gerekir… İşçinin muvazzaf askerlik celp döneminden makul bir süre önce ayrılması da mümkün görülmelidir. Somut olayda davacının muvazzaf askerlik sebebiyle… iş sözleşmesini feshettiğinin ve… 03.08.2015 tarihinde askerliğe sevk edildiğinin anlaşılması karşısında, davacının iş akdini muvazzaf askerlik nedeniyle feshederek makul süre içerisinde de askerlik görevine başladığı görüldüğünden 2 ay 8 günlük sürenin mahkemece makul süre olarak kabul edilmemesi hatalı olmuştur.”
- Karar
Kıdem tazminatı talebinin reddine ilişkin karar bozulmuştur.
Emsal Karar 3: Askerlik nedeniyle fesheden işçi ihbar tazminatı isteyemez
- Somut Olay
Davacı, iş sözleşmesini askere gideceğini gerekçe göstererek feshetmiş; mahkeme hem kıdem hem de ihbar tazminatı taleplerini kabul etmiştir.
- Yargıtay'ın Gerekçesi
“…1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi hükmüne göre, bu halde de kıdem tazminatı ödenmelidir… Somut olayda davacı, iş sözleşmesini askere gideceğini gerekçe göstererek feshetmiştir. Mahkemece, davacının kıdem ve ihbar tazminatı istekleri hüküm altına alınmıştır. Mahkemece, iş sözleşmesini haklı nedenle de olsa fesheden tarafın ihbar tazminatı isteyemeyeceği düşünülmeden davacının ihbar tazminatı talebinin kabul edilmesi ve fesihten sonra davacının askere gidip gitmediği denetlenmeden kıdem tazminatı talebinin eksik inceleme ile kabul edilmesi hatalıdır.”
- Karar
İhbar tazminatının kabulü ile işçinin fesihten sonra askere gidip gitmediği denetlenmeden kıdem tazminatının kabulü hatalı bulunmuş; ıslahla artırılan tutara faiz yürütülmesi ve harç hükmü yönünden de karar bozulmuştur.