Yargıtay Kararı

Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri Ancak İşçinin Sendika Üyesi Olduğu Dönem İçin UygulanırYargıtay 9. Hukuk Dairesi - 2021/7689 E. , 2021/11619 K. , 13.09.2021

Kararın Tam Metni

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesini haklı nedenlerle feshettiğini beyanla kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut olayda mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 2011 yılında sendika üyesi olduğu belirtilmesine rağmen, fazla mesai ve yıllık izin ücreti hesabında 2011 yılı öncesi için de toplu iş sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak hesaplama yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının yıllık izin ücreti alacağı olup olmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı olup olmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü, işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile ispatlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı işyerinde çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadığını iddia etmiştir. Mahkemece, davacının davalı iş yerinde 5 yıl 6 ay 25 gün çalıştığı, çalışma süresi boyunca yıllık izin kullanmadığı kabul edilerek yıllık izin ücreti hüküm altına alınmıştır. Davacının iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğundan, hakimin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde; mahkemece, davacı asil çağrılarak çalışma süresi boyunca yıllık izin kullanıp kullanmadığı konusundaki beyanının alınmasından sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması hatalı olup bozma sebebidir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 13/09/2021gününde oybirliği ile karar verildi.

Yakın PerspektifKararın Hukuki Sonuçları

#Toplu iş sözleşmesindeki yıllık izin süreleri işçinin sendika üyesi olmadığı dönem için de uygulanır mı?

Hayır; TİS hükümleri yalnızca üyeliğin başladığı tarihten sonraki dönem için uygulanır. Yargıtay 9. HD, 2021/7689 E., 2021/11619 K. sayılı kararında (13.09.2021), bilirkişi raporunda davacının 2011 yılında sendika üyesi olduğu belirtilmesine rağmen fazla mesai ve yıllık izin ücreti hesabında 2011 öncesi için de TİS hükümlerinin uygulanmasını hatalı bularak kararı bozmuştur.

#Beş buçuk yıllık kısa bir çalışmada hiç izin kullanılmadığı iddiası da araştırılmalı mıdır?

Evet; aydınlatma ödevi için belirli bir süre eşiği aranmaz. 2021/7689 E. sayılı kararda davacının çalışma süresi 5 yıl 6 ay 25 gün olmasına rağmen Yargıtay, hiç izin kullanılmadığı iddiasını hayatın olağan akışına aykırı bulmuş; HMK'nın 31. maddesi uyarınca davacı asilin çağrılıp beyanının alınması, ardından tüm dosya kapsamıyla birlikte değerlendirme yapılması gerektiğine hükmetmiştir.