Fazla Mesai Hesabında Yıllık İzinli ve Raporlu Günlerin Düşülüp Düşülmediği Denetlenmeli, Davalı Lehine Usuli Müktesep Hak GözetilmelidirYargıtay 9. Hukuk Dairesi - 2015/9503 E. , 2017/8939 K. , 25.05.2017
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, ihbar tazminatı kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı isteminin özeti:
Davacı vekili, davalı tarafından haksız olarak işten çıkarıldığını, haftanın 6 günü 07:00-18:00, 12:00-21:00 saatleri arasında çalıştığını, bu çalışmanın her gün 1-2 saat uzadığını, çalışmaya başladığı tarihten itibaren tüm resmi bayramlarda çalıştığını bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.
B)Davalı cevabının özeti:
Davalı vekili, davalı tarafından iş aktinin haklı nedenle feshedildiğini, fazla mesai yapılmadığını, yapılmışsa banka hesabına ödendiğini, ulusal ve dini bayram günlerinde tam kadronun değil bir kısım personelin nöbetleşe çalışmış olsa bile sonradan izin kullandırılarak telafi edildiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
C)Yerel Mahkeme kararının özeti:
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, resen seçilen hesap bilirkişisi ...n'dan 10/04/2014 hakim havale tarihli asıl ve 28/08/2014 hakim havale tarihli ek rapor alınarak ek rapordaki hesaplamaların hükme esas alındığı, davacının davalı işverenlikte manav reyon personeli olarak 01/03/2005 tarihinde çalışmaya başladığı, davacının en son Kaynarca mağazasında çalışmakta iken % 15 oranında özürlü olduğu anlaşılan davacının bu mağazadan başka bir mağaza olan ve evine daha uzak olan Kartal mağazasında görevlendirilmek istendiği, özür durumu ve ikametgahına uzak olan bu mağazaya gitmesinin iş koşullarında aleyhe değişiklik niteliğinde olduğu, davacının bu duruma karşı çıkması sonrası davalı işverenlikçe 31/03/2013 tarihinde sonlandırıldığı, bu tarihten sonra davalı işverenlikçe davacıya işe dön başvurusunun netice doğurmayacağı, davacının iş akdinin haklı veya geçerli neden olmaksızın davalı tarafından feshedildiği, davalı işverenliğin aksini ispatlayamadığı, davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, kıdem tazminatının davalı işverenlikçe ödendiğinin ispatlanamadığı, davacının iş akdinin yasal ihbar önellerine uyulmadan sonlandırılması sebebiyle davacının ihbar tazminatına hak kazandığı, ihbar tazminatının davalı işverenlikçe ödendiğinin ispatlanamadığı, davacının en son brüt ücretinin 978,60 Tl olduğu, günlük 6 TLden yemek ücretinin davalı tarafından karşılandığı, davacının haftalık 54 saat çalışma yaptığı, haftalık yasal çalışma süresini aşan 9 saat için fazla çalışma ücretine hak kazandığı, davacıya ihtirazi kayıtsız imzaladığı ve fazla mesai ücreti aldığı bordrolara konu aylara ilişkin dönemler hariç diğer dönemlere konu fazla çalışma ücret alacağının ödendiğinin davalı işverenlikçe ispatlanamadığı, zamanaşımı defi karşısında zamanaşımından etkilenmeyen miktarların davalıdan tahsili gerekeceği, davacının dini bayramlarda 2 gün olarak yine diğer resmi bayramlarda, genel tatillerde çalıştığı ve genel tatil ücretine hak kazandığı, davalı işverenliğin davacının dini bayramların 2 günü hariç diğer dini bayram günlerinde, resmi bayramlarda, genel tatillerde çalışmadığının veya davacının bu çalışmalarının karşılığını ödediğini veya telafi ettiğini davalı işverenliğin usulüne uygun ispatlayamadığı, zamanaşımı defi karşısında zamanaşımından etkilenmeyen miktarların davalıdan tahsili gerekeceği, fazla çalışma ücretinden ve genel tatil ücretinden indirimi öngören bir yasal düzenleme olmasa da, bir işçinin günlük normal çalışma süresinin üzerine sürekli olarak fazla çalışma yapması hayatın olağan akışına aykırı olacağından hastalık, mazeret, izin gibi nedenlerle belirtilen şekilde çalışılamayan günlerin olması kaçınılmaz olacağından fazla çalışma ücretinden ve genel tatil ücretinden de 1/3 oranında hakkaniyet indirim yapılması gerçek duruma uygun düşeceğinden davanın kısmen kabulüne, kabul edilen miktar yönünden davacı lehine vekalet ücretine hükmolunması, yine hakkaniyet indirimi sebebiyle davanın kısmen reddine karar verilmesi sebebiyle reddolunan miktar yönünden ise davalı lehine vekalet ücretine hükmolunmamasına, yine 04/09/2014 tarihli kısa kararda hakkaniyet indirimi sonrası belirlenen 590,67.TL.nin hesap sonrası kısa kararda gösterilmediğinden yazım hatasının gerekçeli kararda düzeltilmek suretiyle kararın tashihine dair aşağıdaki hüküm kurulduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
D)Temyiz:
Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E)Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücreti bakımından, bilirkişi raporunda davacının yıllık izinde ve/veya raporlu olduğu sürelerin düşülüp düşülmediğine ilişkin açıklama bulunmamaktadır. Sadece yıllık izin talep formları bulunmaktadır. Bu formlar bizzat davacı asile sorularak fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının hesabında bu sürelerin düşülüp düşülmeyeceği değerlendirilmeli, karar verilirken takdiri indirim oranı bakımından davalı lehine oluşan usuli müktesep hak da göz önünde bulundurulmalıdır.
F)Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 25/05/2017 tarihinde oybirliği ile kabul edildi.
Yakın PerspektifKararın Hukuki Sonuçları
#Fazla mesai hesabından işçinin izinli ve raporlu olduğu günler düşülür mü?
Düşülmelidir; bilirkişi raporunda yıllık izin ve rapor sürelerinin hesaptan çıkarılıp çıkarılmadığı açıklanmamışsa rapor denetime elverişli değildir. Yargıtay 9. HD, 2015/9503 E., 2017/8939 K. sayılı kararı (25.05.2017), izin talep formlarının davacı asile sorularak bu sürelerin hesaba etkisinin değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
#Bozmadan sonra hakkaniyet indirimi oranı işçi lehine değiştirilebilir mi?
Değiştirilemez; önceki hükümle belirlenen indirim oranı bakımından davalı işveren lehine usuli müktesep hak oluşur ve yeni kararda bu oran gözetilmelidir. 2015/9503 E., 2017/8939 K. sayılı karar (25.05.2017), takdiri indirim oranı bakımından davalı lehine oluşan usuli müktesep hakkın göz önünde bulundurulmasını açıkça aramıştır.