Yargıtay Kararı

İşyerinde Hâlâ Sendika Üyesi Çalışan Bulunması Feshin Sendikal Olmadığını GöstermezYargıtay 9. Hukuk Dairesi - 2017/27083 E. , 2018/15256 K. , 10.09.2018

Kararın Tam Metni

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 28. HUKUK DAİRESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalılar avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi davalılar avukatlarının istinaf başvurusunu ayrı ayrı esastan reddetmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş, davalı ... İnşaat .... San. ve Tic. Ltd. Şti. Duruşma talep etmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı asıl işveren ... Belediyesi'nde hizmet alım ihalesi ile davalı şirkette sürekli işçi olarak kesintisiz çalışmakta iken, 31.08.2016 tarihinde iş akdinin haklı ve geçerli bir neden bulunmadan feshedildiğini, fesih sebebinin sendikal neden olduğunu, bu nedenlerle feshin geçersizliğine davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın asıl işverenin davalı şirket olması nedeniyle husumet yönünden reddinin gerektiğini, davacının belediyenin personeli olmadığını, belediyenin işveren sıfatının bulunmadığını, davacının ihale ile işi alan davalı şirketin personeli olduğunu, hak ve sorumluluklarının davalı şirkete ait olduğunu, dava dilekçesinde bahsedildiği gibi sendikal nedenle fesih olmadığını, ihale alan bir çok şirkette sendikal faaliyetlerin yürütüldüğünü, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği sendikal nedenle feshi ispat ile yükümlü olduğunu, davalı şirket tarafından ödenmeyen ücret alacağı bulunmamasına rağmen toplu işi bırakma eylemi yaptığını, çalışma huzur ve barışını bozduğunu, ayrıca feshin yazılı olarak iadeli ....lü posta yoluyla gönderildiğini, davanın reddini savunmuştur.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, iş yerinde çalışan işçiler tarafından ücretlerin ödenmemesi sebebiyle 4857 sayılı Yasanın 34. maddesi gereğince iş görme borcunun yerine getirmekten kaçınma hakları bulunduğu, bu durumun sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemeyeceği, bahse konu eylem sırasında ücretlerin ödenmemiş olduğu konusunun taraflar arasında ihtilaflı bulunmadığı, dolayısıyla bu eylem nedeniyle hizmet akdinin feshinin geçerlilik koşullarını taşımadığı, davacıya ait sendika üye kayıt fişi tanıkların verdikleri yeminli beyanlar ve dosyaya sunulmuş olan ... 8. Noterliğinin 22/04/2016 ve 25/04/2016 tarihli iş yeri çalışanlarınca düzenlenmiş ....nameler birlikte değerlendirildiğinde; davacının hizmet akdinin fesih sebebinin sendikal faaliyet nedeniyle olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E)İstinaf Sebepleri:

Davalı ... Belediyesi vekili istinaf dilekçesi ile; davacının şirket personeli olduğunu, belediyenin işveren sıfatının bulunmadığını, davanın öncelikle husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının tekrar işe başladığını, davanın konusunun kalmadığını, gerek belediyede kadrolu, gerekse ihale alan şirketlerde çalışan personelin sendikal faaliyette bulunmasının engellenmesinin söz konusu olmadığını, bu sebeple davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedilmesinin söz konusu olmadığını, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesi ile; davacı ve diğer işçilerin davalı ... tarafından başka bir taşeron şirkette çalıştırılmaya başladıklarını, davalı işyerinde çalışan halen sendika üyesi olan işçiler olduğunu, şirket tarafından gerçekleştirilen feshin çalışanların kanun dışı grev yapmak suretiyle işgörme borçlarını ihlal ettikleri için haklı nedene dayandığını, mahkemenin iş bırakma eylemiyle ilgili değerlendirmesinin hatalı olduğunu, iş bırakma eyleminin amacının ücretlerin ödenmesini sağlamak olmadığını, eylemin amacının işten daha önce çıkartılan işçilerin geri alınması olduğunu, benzer şekilde eyleme katılan ve haklı nedenle işten çıkarılan işçilerin bir kısmının davalarından feragat ettiğini, gerek feshe esas objektif vakıalar, gerekse halen davalı işyerinde sendika üyesi çalışanların olmasının davaya konu fesih işleminin sendikal nedene dayanmadığını açıkça gösterdiğini, yetkinin alındığı tarihin esas olduğu, işten işçi çıkarılmasıyla sendikanın yetkisinin bertaraf edilemeyeceğinin mahkemece değerlendirilmediğini, dosyaya sundukları delillerin değerlendirme dışı bırakıldığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının iş akdinin sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

G)Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalılar tarafından süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

H)Gerekçe:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, ilk derece mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, İlk Derece Mahkemesinin feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesi' nin davalıların istinaf başvurularını esastan reddetmesi yerindedir,

Ancak, davacı asilin temyiz aşamasında davalı ... yönünden davasından feragat ederek, diğer davalı şirket yönünden davanın sonuçlandırılması talebi nedeniyle, davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinden, Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararlarının bozularak ortadan kaldırılmasına,

2- Davacının davalı ... hakkında açtığı davanın vaki feragat nedeni ile REDDİNE,

3-696 sayılı KHK. nın geçici 23/ç maddesi uyarınca davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4- Davacının davalı şirket aleyhine açtığı davanın KABULÜ ile feshin GEÇERSİZLİĞİNE, davacının davalı ... İNŞAAT .... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. iş yerindeki işine iadesine,

5- Davacının iş akdi sendikal nedenlerle feshedildiğinden 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 25. maddesi uyarınca davacı işçinin başvurusuna ve işverenin işe başlatıp, başlatmamasına bağlı olmaksızın ödenmesi gereken sendikal tazminatın taktiren davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında belirlenmesine,

6- Davacının kanuni süre içerisinde işe başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesinde kadar en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklarının davalı ... İNŞAAT .... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. den tahsili gerektiğinin tespitine,

7- Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca belirlenen 2.180,00 TL. maktu vekalet ücretinin davalı ... İNŞAAT .... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. den tahsili ile davacıya verilmesine,

8- Alınması gereken 35,90 TL. karar-ilam harcından, 29,20 TL. peşin harcın mahsubu ile 6,70 TL. bakiye karar-ilam harcının davalı şirketten tahsili ile hazineye irat kaydına,

9- Davacının yaptığı harçlar dahil toplam 174,00 TL. yargılama giderinin davalı ... İNŞAAT .... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ.’den tahsili ile davacıya verilmesine,

10- Taraflarca yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde ilgilisine iadesine,

11- Davalıların yatırdığı temyiz harçlarının istekleri halinde ilgilisine iadesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Kesin olarak 10.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Yakın PerspektifKararın Hukuki Sonuçları

#İşveren iş bırakma eylemini kanun dışı grev sayarak işçiyi haklı nedenle çıkarabilir mi?

Çıkaramaz; ücretlerin ödenmemesi nedeniyle kullanılan iş görmekten kaçınma hakkı kanuni bir haktır ve buna dayanan fesih haklı nedene dayanmaz. Yargıtay 9. HD, 2017/27083 E., 2018/15256 K. sayılı kararı (10.09.2018), işverenin çalışanların kanun dışı grevle iş görme borcunu ihlal ettiği yönündeki savunmasını kabul etmeyerek işe iade hükmünü yerinde bulmuştur.

#İşyerinde başka sendika üyeleri çalışmaya devam ediyorsa fesih sendikal sayılmaz mı?

Bu savunma tek başına sonucu değiştirmez; işyerinde hâlen sendika üyesi çalışanların bulunması, somut delillerle ortaya konan sendikal fesih olgusunu ortadan kaldırmaz. 2017/27083 E. sayılı kararda işverenin bu yöndeki istinaf ve temyiz itirazları yerinde görülmemiş, feshin sendikal nedene dayandığı kabulüyle işe iade ve sendikal tazminat hükmü onanmıştır.