Yargıtay Kararı

Ücreti Dövizle Ödenen İşçinin Kıdem Tazminatı Yabancı Para Üzerinden HükmedilebilirYargıtay 9. Hukuk Dairesi - 2020/4590 E. , 2021/3969 K. , 16.02.2021

Kararın Tam Metni

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 9. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 40. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 2009 ilâ 2015 yılları arasında davalı işverenin yurtdışı projelerinde alçı boya ekipbaşı olarak fix 1700 USD ücretle çalıştığını, dönem içerisinde günde 3 öğün yemek barınma-ısınma-aydınlatma gibi imkanların davalı işverenlik tarafından karşılandığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak sonlandırıldığını, işyerinde her gün 08.00-21.00 saatleri arasında olmak üzere ayda iki hafta tatili ve dini bayramların ilk günü hariç tüm bayram ve genel tatillerde çalıştırıldığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının USD cinsinden faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, husumet itirazında bulunarak dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının aralıklı olarak çalıştığını, çalışılan ülke hukukunun uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin yargılamasında bir eksiklik bulunmadığı kanunun olaya uygulanmasında hata edilip yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmadığı, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin kararları gözetildiğinde kıdem tazminatının tavanı ile ilgili düzenlemenin kamu düzeninden olup Türk Lirası yerine yabancı para birimi ile hüküm kurulmayacağı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun reddine ve istinaf sebepleri dikkate alındığında giydirilmiş ücretin tespitinde yemek ve konaklama bedelinin 200 USD yerine 150 USD olması gerektiğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kıdem tazminatı zaten tavandan hesaplandığından ihbar tazminatı yönünden resen hesaplama ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, taraf vekillerince temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın kanuni gerektirici sebeplerine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Kıdem tazminatında, kıdem tazminatı tavanı kamu düzenini ilgilendirmekte ise de, kıdem tazminatının Türk parasıyla ödenmesi gerektiği yönünde bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

O halde yabancı para üzerinden ücret alan işçiler yönünden talep olması halinde kıdem tazminatının yabancı para cinsinden hesaplanmasına yasal bir engel yoktur.

Fesih tarihi itibarıyla kıdem tazminatı tavanının kontrolü bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki Türk Lirası üzerinden bir yıllık tutar belirlenmeli, tavanı aşması durumunda tavan üzerinden hesaplama yapılarak yeniden aynı kur hesabıyla yabancı paraya dönüşümü sağlanmalıdır. Dairemizin emsal kararları da bu yöndedir. (Yargıtay 9. H.D. 13.9.2005 gün 2005/3574 E, 2005/29669 K).

Somut olayda, davacı işçiye ücretinin Amerikan Doları üzerinden ödendiği gözetildiğinde dava konusu kıdem tazminatının davacının alacağı Amerikan Doları olarak talep ettiği gözönüne alınarak davacı işçinin aldığı kabul edilen 1.989.47 Amerikan Doları giydirilmiş ücretin fesih tarihindeki kura göre kıdem tazminatı tavanını aştığı anlaşılmış olup dosyada kıdem tazminatı tavanı gözetilerek Türk Lirası olarak hesaplanan tutarın fesih tarihindeki Merkez Bankası USD Efektif Satış Kuruna göre belirlenecek Amerikan Doları karşılığı üzerinden kıdem tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile Türk Lirası olarak hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 16/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Yakın PerspektifKararın Hukuki Sonuçları

#Ücreti döviz üzerinden ödenen işçinin kıdem tazminatı yabancı para olarak hükmedilebilir mi?

Evet; kıdem tazminatının Türk parasıyla ödenmesi gerektiği yönünde bir yasal düzenleme bulunmadığından, talep olması hâlinde yabancı para cinsinden hesaplanmasına engel yoktur. Yargıtay 9. HD, 2020/4590 E., 2021/3969 K. sayılı kararı (16.02.2021), yurt dışı projelerinde alçı boya ekipbaşı olarak 1.700 USD ücretle çalışan işçi bakımından Türk lirası üzerinden hüküm kurulmasını bozmuştur.

#Yabancı para üzerinden hesaplanan kıdem tazminatında tavan kontrolü nasıl yapılır?

Önce fesih tarihindeki Türk lirası üzerinden bir yıllık tutar belirlenir; tavanı aşıyorsa tavan üzerinden hesaplama yapılıp aynı kur hesabıyla yeniden yabancı paraya dönüştürülür. 2020/4590 E. sayılı kararda davacının 1.989,47 USD giydirilmiş ücretinin fesih tarihindeki kura göre tavanı aştığı belirlenmiş; tavan gözetilerek TL olarak hesaplanan tutarın fesih tarihindeki Merkez Bankası USD efektif satış kuru karşılığı üzerinden hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.